전사 관례: 긴 s는 s로 표시하고, 행말 분철은 합친다. 인쇄 철자·약자·구두점은 가능한 한 보존한다. 반복되는 쪽머리·장서명·면수·캐치워드는 별도 원전 목록에 기록하며 산문으로 중복 번역하지 않는다.
원문
Communi persuasione & errore, existimatum est inter Ethnicos, animas, cum ex hoc euolassent corpore, recta in Orcum deferri: ibique, pro ratione actæ vitæ, in certas sedes tranquillas, aut suppliciis deputatas collocari, & vel frui læticia, vel exerceri pœnis, ac fatigari suppliciis pro admissorum criminum ratione, nec semel deductis patere reditum, nisi consentientibus id fieret Plutone ac Proserpina, à quibus idcirco conuenturi animas prius sacrificiis missionem impetrabant.
번역
이교도들 사이에서는 공통된 믿음과 오류에 따라 이렇게 여겨졌다. 영혼은 이 몸에서 날아 나오면 곧장 저승으로 옮겨지고, 거기서 살아온 삶에 따라 고요한 처소나 형벌에 정해진 특정 처소에 놓인다. 그리하여 기쁨을 누리거나, 저지른 범죄의 정도에 따라 벌에 시달리고 형벌로 지친다는 것이다. 한 번 끌려간 영혼에게는 플루톤과 프로세르피나가 동의하지 않는 한 돌아올 길이 열리지 않는다. 그러므로 영혼을 만나려는 사람들은 먼저 희생제사로 그들에게 석방을 청하여 얻었다.
원문
Horum similia sunt anilia commenta de purgatorio, quæ decantari in Ecclesia audierunt maiores nostri: & de oberrantibus defunctorum manibus peruulgatæ, omniumque tritæ sermonibus, & nulli non ante formidatæ fabellæ: quarum fidem auxit Diabolus, vt receptum funebrium ceremoniarum vsum, & idololatricam, celebrandarum pro defunctis Missarum consuetudinem, stabiliret.
번역
이와 비슷한 것이 연옥에 관한 노파들의 꾸며 낸 이야기들이다. 우리 선조들은 교회에서 그것이 되풀이되어 노래되는 것을 들었다. 죽은 이들의 망령이 떠돈다는 이야기도 널리 퍼져 모든 사람의 입에 오르내렸고, 이전에는 누구 하나 두려워하지 않는 이가 없었다. 마귀는 이런 이야기의 신빙성을 높였다. 받아들여진 장례 의식의 관행과, 죽은 이들을 위해 미사를 거행하는 우상숭배적 관습을 굳혀 두려는 것이었다.
원문
Nos vox diuina docet, non extingui animas cum corporibus: sed separari ac manere superstites, & electas transferri in Paradisum, id est, locum beatis comparatum, vt fruantur læticia æterna: impias relegari, & detrudi in infernum, id est, condemnatorum sedem, vt experiantur & subeant statuta ipsis supplicia & cruciatus: etsi, vbi illæ sint sedes, non demonstrat. Verum, si sunt aliquid, vt sunt, alicubi vt sint, necesse est.
번역
하나님의 음성은 우리에게 영혼이 몸과 함께 꺼져 없어지지 않고, 분리되어 살아남는다고 가르친다. 선택받은 영혼들은 영원한 기쁨을 누리도록 낙원, 곧 복된 이들을 위해 마련된 장소로 옮겨진다. 불경한 영혼들은 자기들에게 정해진 형벌과 고통을 겪고 받도록 지옥, 곧 정죄받은 이들의 처소로 추방되고 내던져진다. 다만 그 처소들이 어디인지는 밝혀 주지 않는다. 그러나 그것들이 실제로 그러하듯 어떤 실재라면, 어딘가에는 있어야 한다.
원문
Nec disiunctæ semel à corporibus, & collocatæ in destinatas sedes, redeunt, si reuocentur, Magorum obtestationibus aut adiurationibus, vt persuasum erat Ethnicis: sed asciticia se illarum imagine ostentant Dæmones. Non Samuelis reuertitur anima, à Pythonissa, iussu Salutis excitata: Iustorum enim animæ in manu Domini sunt. Quare retrahere & producere eas, cum vult, Diabolus nequit: sed illius specie ipse comparet, & prædicta à Samuele antea repetit.
번역
영혼들은 한 번 몸에서 분리되어 정해진 처소에 놓이면, 이교도들이 믿었던 것처럼 마술사들의 간청이나 맹세를 건 명령으로 다시 불러도 돌아오지 않는다. 오히려 정령들이 영혼들의 모습을 빌려 입고 자신을 드러낸다. 사울의 명령에 따라 피톤 여술사가 불러냈을 때에도 돌아온 것은 사무엘의 영혼이 아니었다. 의인들의 영혼은 주님의 손에 있기 때문이다. 그러므로 마귀는 원할 때마다 그들을 끌어 돌아오게 하고 밖으로 내놓을 수 없다. 다만 마귀 자신이 사무엘의 모습으로 나타나, 사무엘이 이전에 예언한 것을 되풀이한다.
원문
Ergo νεκυομάντεις, vates qui per manes euocatos responsa edunt, non à mortuis ipsis, sed Dæmonibus, illorum habitu vestitis, responsa accipiebant: quæ si illi integris & expressis mortuorum corporibus conspicerentur, νεκυομαντεῖαι, mortuorum vaticinia: si tenues, obscuras, & euanidas sibi circumfunderent vmbras, σκιομαντεῖαι, vmbrarum vaticinia, nominabantur.
번역
따라서 ‘네퀴오만테이스(νεκυομάντεις)’, 곧 불러낸 망령들을 통해 응답을 전하는 예언자들은 죽은 이들 자신에게서가 아니라, 그들의 외양을 입은 정령들에게서 응답을 받았다. 정령들이 죽은 이들의 온전하고 뚜렷한 몸으로 보였으면 그 응답들은 ‘네퀴오만테이아이(νεκυομαντεῖαι)’, 곧 죽은 이들의 예언이라고 불렸다. 정령들이 엷고 어둡고 덧없는 그림자를 둘렀으면 ‘스키오만테이아이(σκιομαντεῖαι)’, 곧 그림자들의 예언이라고 불렸다.
Purgatorii commentum.
연옥에 관한 꾸며 낸 이야기.
Animarum conditio post mortem.
죽음 이후 영혼의 상태.
Animæ semel à corporibus morte separatæ non redeunt.
죽음으로 몸에서 한 번 분리된 영혼들은 돌아오지 않는다.