원문 대조 원고

R4A-674-26

Insanus ac furens Elephas, ariete conspecto, mansuescit. Taurus, quantumcunq; ferox, mitescit alligatus ad ficum. Ouium à lupo admorsarum carnes fiunt teneriores, sed lana earum, neta etiam, textaq; pediculos gignit. Equi, vbi vestigia luporum contingunt, obtupescunt, & totis conuelluntur pedibus. Lupus ex contactu bulborum Scyllæ, resolutus fatiscit.

미쳐 날뛰는 코끼리는 숫양을 보면 온순해진다. 황소는 아무리 사나워도 무화과나무에 매어 놓으면 순해진다. 늑대에게 물린 양의 고기는 더 연해지지만, 그 양털은 실로 잣거나 직물로 짜 놓아도 이를 생기게 한다. 말은 늑대의 발자국이 있는 곳에 닿으면 마비되고 다리 전체가 경련한다. 늑대는 스킬라(Scylla)의 구근에 닿으면 풀어져 힘을 잃는다.

R4A-674-27

Homo, quem lupus prior viderit, obmutescit. Cancer, Polypodio obiecto, callos pedum & vngulas exuens abiicit. Vespertiliones hederæ suffitu necantur. Vipera, sagiramnio tacta stupet.

늑대가 먼저 보아 버린 사람은 말을 못 하게 된다. 게는 폴리포디움(Polypodium)을 앞에 놓으면 발의 단단한 겉껍질과 집게를 벗어 던진다. 박쥐는 담쟁이의 연기로 죽는다. 독사는 사기람니움(sagiramnium)에 닿으면 마비된다.

R4A-674-28

Ciconiæ platani foliis à nidis vespertiliones arcent: Hirundines Apio silphas & blattas: Noxias bestias corui Arco: Vpupæ Adianto: Cornices supina verbenaca: Perdices arundine: Galerita gramine. Aquilæ galli cantu terrentur: earundem pennæ cæterarum auium pennas deuorant, Echeneis remoratur naues. Ad Torpedinis contactum etiam ex longinquo præualidi obstupescunt artus.

황새는 플라타너스 잎으로 둥지에서 박쥐를 물리친다. 제비는 아피움(Apium)으로 실파(silphæ)와 바퀴벌레를 물리친다. 까마귀류인 코르비(corui)는 아르쿰(Arco)으로 해로운 짐승을 물리치고, 후투티는 아디안툼(Adiantum)으로, 코르니케스(cornices)는 수피나 베르베나카(supina verbenaca)로, 자고새는 갈대로, 종달새류인 갈레리타(Galerita)는 풀로 그렇게 한다. 독수리는 수탉의 울음소리에 겁을 먹으며, 독수리의 깃털은 다른 새들의 깃털을 먹어 치운다. 에케네이스(Echeneis)는 배를 멈추게 한다. 토르페도(Torpedo)와 접촉하면 멀리 떨어져 있더라도 매우 튼튼한 팔다리가 마비된다.

R4A-674-29

Ruta, ad ficum consita lætius prouenit, & ficum fœcundat. Brassica, inimica est vitibus. Magnes ferrum ad se trahit & vicissim abigit, si allio confricetur: Extinctam vim recipit prolutus hircino sanguine. Adamas & succinum alliciunt arripiuntq; paleas, pilos, festucas omnis generis, succinum solum respuit Ocimum. Adamas, de solo hircino mollescit sanguine. Astroites aceto impositus vertitur in orbem. Sapphyrus scorpionum ictibus medetur. Argentum viuum auro amicum, cætera metalla non transmittit, sed sustinet, auro cedit, vt subsidat: auro item illitum, mox vbi igne foserit, auolat, Exanimata fere iumenta, & extincti pæne virium deliquio homines, obiectu panis reuocantur. Nec canum eiulatu, aut ferociore equorum hinnitu, editas curatorum præsensiones rideo, quibus animalibus nullum homini familiarius.

운향(Ruta)은 무화과나무 곁에 심으면 더 무성하게 자라고 무화과나무가 열매를 잘 맺게 한다. 양배추(Brassica)는 포도나무에 적대적이다. 자석은 쇠를 끌어당기지만 마늘로 문지르면 반대로 밀어낸다. 숫염소의 피로 씻으면 잃었던 힘을 되찾는다. 아다마스(Adamas)와 호박(succinum)은 짚과 털과 온갖 작은 부스러기를 끌어당겨 붙잡지만, 호박은 오키뭄(Ocimum)만은 물리친다. 아다마스는 오직 숫염소의 피에 의해서만 부드러워진다. 아스트로이테스(Astroites)는 식초에 넣으면 원을 그리며 돈다. 사파이어(Sapphyrus)는 전갈에 쏘인 상처를 치료한다. 수은(Argentum viuum)은 금과 친화적이다. 다른 금속들은 통과시키지 않고 떠받치지만, 금에는 자리를 내어 주어 가라앉게 한다. 또 금에 발라 놓으면 불로 가열되는 즉시 날아가 버린다. 거의 기력을 잃은 짐승들과 힘이 빠져 거의 죽을 지경에 이른 사람들은 빵을 앞에 내놓으면 되살아난다. 나는 개의 울부짖음이나 말의 더욱 사나운 울음소리로 드러나는 ‘돌보는 이들(curatorum)’의 예감도 비웃지 않는다. 이 동물들보다 사람과 더 친숙한 동물은 없기 때문이다.