Multo magis commenticium est, quod incantatores, de characteribus, hac illave figura delineatis sculptisve, tum simulacris aliqua specie expolitis, tum corporibus ad certos coeli positus, elaboratis, & imaginibus insignitis, deque numeris formisque elementorum, oracula sese excudere iactitant. Id enim communi sensui repugnat. Primum de characteribus certum est, perpetua sibique consentiente experientia, quantitates nullas, nullasque figuras substantiis ab ipsa natura circumdatas, efficaces esse: neque inde accedere rebus aliud quicquam, quam quod hae attributam singulis, à natura, molem constituunt ac definiunt: illae eandem conformant, specie singulis conueniente, ex prima ordinatione & propria, non eo tantum, vt haec species externa distinguat naturas cognatas, sed ob certos & rebus ipsis commodos vsus. Neque enim casu, aut ex fortuito confluxu, cohaesioneque, & coalitu atomorum, in suas singula corpora coierunt formas: sed magna sapientia, formata membra δημιουργὸς, opifex, naturae eo collocauit & coniunxit ordine, vt aptam & congruentem singulis figuram constituerent. Si igitur illarum figurarum nulla vis est neque ἐνέργεια, efficacia, quas natura molitur, & rebus affingit: multo minus manu fabrefacti characteres agent aliquid: &, vt ostendi antea, impium est & falsum, quod sacra verba ea vi pollere comminiscuntur, vt in chartas membranasve consignata literis, solis literarum figuris; aut voce prolata, sono ipso tanquam opere operato, propter hoc, quod sunt verba Dei, ea praestent, quibus opus est, aut perficiant, quae instituuntur.
주술사들이 이러저러한 모양으로 그리거나 새긴 문자 표지들, 어떤 형상을 갖추어 다듬은 모상들, 특정한 하늘의 배치에 맞추어 가공하고 형상들을 새겨 넣은 물체들, 그리고 기초 요소들의 수와 형태로부터 신탁을 만들어 낸다고 자랑하는 것은 더욱 터무니없는 꾸며 낸 이야기이다. 그것은 상식에 어긋나기 때문이다. 먼저 문자 표지에 관해서는, 끊임없이 일관된 경험을 통하여 다음 사실이 확실하다. 자연 자체가 실체들에 부여한 어떠한 양적 크기도, 어떠한 형태도 그 자체로 효력을 지니지 않는다. 그것들로 사물에 더해지는 것은, 양적 크기가 자연이 각각에 부여한 부피를 정하고 한정하며, 형태가 그 부피를 각각에 알맞은 모습으로 빚는다는 것뿐이다. 이는 최초의 고유한 질서에 따른 것이며, 외적 모습이 서로 유사한 본성들을 구별하게 하려는 목적만이 아니라, 그 사물들에 적합한 일정한 용도를 위한 것이다. 각각의 물체가 우연히, 또는 원자들의 우발적인 합류와 결합과 합쳐짐으로 자기 형태를 이루게 된 것이 아니기 때문이다. 오히려 자연의 ‘조물주’, 곧 ‘장인’이 큰 지혜로 형성된 지체들을 그러한 질서에 따라 배치하고 연결하여, 각각에 알맞고 어울리는 형태를 이루게 하였다. 그러므로 자연이 만들어 사물에 붙이는 그러한 형태들조차 아무런 힘이나 ‘작용’, 곧 ‘효력’을 지니지 않는다면, 손으로 만들어 낸 문자 표지들은 어떤 일을 해내기가 더욱 불가능하다. 그리고 앞서 밝혔듯이, 거룩한 말씀에 그런 힘이 있다고 꾸며 내는 것은 불경하고 거짓된 일이다. 곧 그것이 하나님의 말씀이라는 이유로, 종이나 양피지에 글자로 적으면 글자의 형태만으로, 또는 소리 내어 말하면 그 소리 자체가 마치 행위를 수행했다는 사실만으로 효력을 내듯이, 필요한 것을 제공하거나 계획한 일을 완수한다고 꾸며 내는 것이다.
Abusus his omnibus inest verbi diuini manifeste impius & magicus. Etsi enim quandoque votis euentus respondet, id tamen à colludente Diabolo proficiscitur, vt fascino & praestigiis concilietur fides, comparetur autoritas, ac stabiliatur regnum tenebrarum: & à Deo, ab inuocatione Dei, à fiducia & spe auxilii diuini auersae mentes vt adducantur ad haec prohibita, verbo Dei refugia & praesidia. Non enim ad hunc vsum & finem verbum traditum est. Sed Euangelium est potentia Dei ad salutem omni credenti, homini scilicet. Verba Euangelii audita, lecta, cogitata, accepta ac retenta firma fide, multumque versata animo, virtute Spiritus sancti efficacia sunt, & afflictas mentes consolantur, muniuntque aduersus Diaboli insultus, & accendunt ardentem inuocationem, quae fiducia promissionum per & propter Filium Mediatorem impetrat, quaecunque petit. Sicut dicit Scriptura: Marc. 9. πάντα δυνατὰ τῷ πιστεύοντι, omnia possibilia sunt credenti. & Marc. 5. μὴ φοβοῦ, μόνον πίστευε, ne time, crede solum. Marc. 11. Habete fidem Dei. Amen dico vobis, quicunque dixerit monti huic, tollere & proiiciare in mare: nec haesitauerit in corde suo, sed crediderit futura, quae dicit, erit ei, quicquid dixerit. Propterea dico vobis, quaecunque precantes petitis, credite vos accepturos, & erunt vobis. Item omne quod non fide fit, peccatum est, Rom. 14. Hebr. 4. οὐκ ὠφελεῖ ὁ λόγος τῆς ἀκοῆς μὴ συγκεκραμμένος τῇ πίστει, non prodest auditus sermo, qui fidei mixtus non est. In vsu ergo verbi ordinato Dei mandato, & in concursu causarum omnium verbo ordinatarum ad finem ab eodem praescriptum scilicet, Spiritus sanctus, verbi, & hominis dirigentis actionem fide in virtute Spiritus secundum praescriptum, verbum tantum efficax est, quod propter hominem solum patefactum, & huic soli commendatum est. Nihil tale agunt verba chartis illita, & vel de collo suspensa, vel superliminio imposita, vel subtus limen in terram defossa, vel infarta vestibus, vel deuorata, vt in more est militibus superstitiosis ante praelia verba capitis primi Iohannis in membranula tenera exarata conuolutaque pillulae instar deglutire aduersus sciopetorum & bombardarum globos. Nihil etiam ore pronunciata & in ventum effusa, quod vsitatum est exorcistis Pontificiis & horum aemulis, quando obsessis hominibus exercitatione abigunt Daemones: domibus inquietis exigunt spectra. Nec plus efficiunt adumbratae gesticulationibus digitorum cruces, aut pictae caelataeve crucis effigies. Non enim terretur, profligatur, aut vincitur Diabolus conspectu scriptarum, caesarum, aut sculptarum sententiarum, aut imaginum, quacunque sunt expressae forma, eleganti vel deformi: Nec rudi inanique, aut prophano & superstitioso sono, addo etiam impio ac blasphemo, qui est in plerisque: Nec aliter in huius generis incantatoribus, exorcistis, quam in Lamiis & Veneficis profitentibus, se virtute verborum, quae proferunt ex sacra Scriptura, perficere opera sua: sed fide ex vera sinceraque ac sibi per omnia constante & consentiente agnitione Dei secundum verbum patefactum doctore ductoreque Spiritu S. proficiscente, & verbo Dei acriter & assidue praeliante: denique in vnius misericordiae diuinae praesidio certissimo acquiescente. Nisi accedat enim ἐκτενὴς καὶ ἀδιάλειπτος προσευχὴ ἐν πληροφορίᾳ πίστεως, assidua & indesinens oratio cum plena fidei persuasione, quae tamen in aliis maior est, languidior in aliis, miracula talia frustra tentantur, quae etsi non subito, vt in prima Ecclesia, tandem tamen fiunt, & pluribus quidem piis plura in hac vita miraculose accidunt, quam in hac securitate hominum quis considerat. Et nouit atque obseruat vera fides, quo discrimine aeterna, quo praesentia peti debeant; illa sine: haec cum conditione, qua permittuntur omnia ac committuntur diuinae voluntati liberrimae. Hoc genus Daemoniorum non eiicitur inquit Christus, nisi ieiunio & oratione. Et expulsio fit digito Dei, id est, virtute diuina in nomine Christi, id est, in vera agnitione seriaque, ardenti & assidua inuocatione Christi. Et de communibus precibus inquit Iac. 5. oratio fidei seruabit laborantem, erigetque eum Dominus. Item, orate alii pro aliis vt sanemini. Multum enim valet deprecatio iusti efficax.
이 모든 것에는 하나님의 말씀을 명백히 불경하고 마술적으로 오용하는 일이 들어 있다. 때때로 결과가 소원에 부합하더라도, 그것은 함께 속임수를 벌이는 악마에게서 나온다. 홀림과 환술에 신뢰를 부여하고 권위를 마련하여 어둠의 왕국을 굳히며, 사람들의 마음을 하나님과 하나님의 이름을 부르는 기도와 하나님의 도움에 대한 신뢰와 소망에서 돌이켜, 하나님의 말씀이 금하는 이 피난처와 보호 수단으로 이끌려는 것이다. 말씀은 이런 용도와 목적을 위하여 주어진 것이 아니다. 오히려 복음은 모든 믿는 이, 곧 인간에게 구원을 주시는 하나님의 능력이다. 복음의 말씀을 듣고 읽고 생각하며 굳건한 믿음으로 받아들여 간직하고 마음속에 거듭 되새길 때, 그 말씀은 성령의 능력으로 효력을 발휘한다. 괴로운 정신을 위로하고 악마의 공격에 맞서 굳건하게 하며, 뜨거운 기도를 불붙인다. 그 기도는 약속을 신뢰하여 중보자이신 아들을 통하여, 또 그 아들로 말미암아 무엇이든 구하는 것을 얻는다. 성경이 말하는 바와 같다. 마가복음 9장: “믿는 이에게는 모든 것이 가능하다.” “모든 것이 믿는 이에게 가능하다.” 그리고 마가복음 5장: “두려워하지 말고 오직 믿어라.” “두려워하지 말라. 믿기만 하라.” 마가복음 11장: “하나님을 믿어라. 진실로 너희에게 말한다. 누구든지 이 산더러 들려서 바다에 던져지라고 말하고, 마음속에 의심하지 않으며 자신이 말한 일이 이루어지리라고 믿으면, 그가 말한 것은 무엇이든 그에게 이루어질 것이다. 그러므로 너희에게 말한다. 너희가 기도하며 구하는 것은 무엇이든 받을 것이라고 믿어라. 그러면 너희에게 이루어질 것이다.” 또한 “믿음으로 하지 않는 모든 것은 죄이다.” 로마서 14장이다. 히브리서 4장: “들음의 말씀이 믿음과 섞이지 않으면 유익을 주지 못한다.” “들은 말씀이 믿음과 섞이지 않으면 유익이 없다.” 그러므로 하나님의 명령에 따라 정해진 대로 말씀을 사용하고, 말씀에 의하여 정해진 모든 원인들이 그 말씀이 지정한 목적을 향하여 함께 작용할 때에만 말씀이 효력을 발휘한다. 그 원인들은 곧 성령, 말씀, 그리고 명령에 따라 성령의 능력 안에서 믿음으로 행위를 이끄는 인간이다. 말씀은 오직 인간을 위하여 계시되었으며 인간에게만 맡겨졌다. 종이에 써서 목에 매달거나 문 위의 가로대에 얹거나 문턱 밑 땅에 묻거나 옷 속에 채워 넣거나 삼킨 말씀은 그러한 일을 전혀 하지 못한다. 미신에 빠진 병사들이 전투 전에 요한복음 첫 장의 말씀을 얇은 양피지에 적고 알약처럼 말아, 소총과 대포의 탄환을 막으려고 삼키는 습관이 그 예이다. 입으로 발음하여 바람에 흩어 보내는 말씀 역시 아무것도 하지 못한다. 교황파의 구마사들과 그들을 흉내 내는 자들은 의식을 행하여 귀신 들린 사람들에게서 악마들을 쫓아내거나 소란스러운 집들에서 유령들을 몰아낼 때 흔히 그렇게 한다. 손가락을 움직여 그리는 십자가나, 그리거나 새긴 십자가 형상도 그보다 더한 일을 하지 못한다. 악마는 쓰거나 새기거나 조각한 문장이나 형상들을 보고 두려워하거나 패퇴하거나 정복되지 않는다. 그것들이 우아하든 흉하든 어떤 모습으로 표현되어 있어도 마찬가지이다. 거칠고 공허한 소리나 속되고 미신적인 소리에도 그렇게 되지 않는다. 더 나아가 그들 대부분의 소리는 불경하고 신성모독적이기도 하다. 이 점에서 이런 부류의 주술사와 구마사는, 성경에서 가져와 외우는 말의 힘으로 자기 일을 완수한다고 공언하는 마녀와 사악한 마술사와 다르지 않다. 오히려 악마를 이기는 것은 믿음이다. 이 믿음은 계시된 말씀에 따라 하나님을 참되고 진실하게 알며, 모든 점에서 스스로 일관되고 조화를 이루는 인식에서 성령을 스승이자 인도자로 삼아 나아온다. 그것은 하나님의 말씀으로 힘써 끊임없이 싸우며, 마침내 오직 하나님의 자비라는 지극히 확실한 보호 안에 안식한다. “믿음의 충만한 확신 속에서 드리는 간절하고 끊임없는 기도”, 곧 “믿음의 온전한 확신을 동반하는 꾸준하고 그치지 않는 기도”가 함께하지 않으면 그러한 기적을 헛되이 시도할 뿐이기 때문이다. 다만 이 확신은 어떤 이에게는 더 크고 다른 이에게는 더 약하다. 그런 기적들은 초대 교회에서처럼 즉시 일어나지는 않더라도 마침내 일어난다. 실제로 많은 경건한 이들에게 이 생애에서 기적적으로 일어나는 일은, 사람들이 이처럼 무심한 가운데 누구든 헤아리는 것보다 더 많다. 참된 믿음은 영원한 것과 현세의 것을 각각 어떤 차이를 두고 구해야 하는지도 알고 지킨다. 영원한 것은 조건 없이, 현세의 것은 모든 것을 지극히 자유로운 하나님의 뜻에 맡기고 의탁한다는 조건으로 구한다. 그리스도께서는 “이런 부류의 악마는 금식과 기도로만 쫓겨난다”라고 말씀하신다. 그리고 쫓아내는 일은 하나님의 손가락으로, 곧 그리스도의 이름 안에서 하나님의 능력으로 이루어진다. 이는 그리스도를 참으로 알고 진지하고 뜨겁고 꾸준하게 그 이름을 부르는 기도 안에서 이루어진다는 뜻이다. 공동의 기도에 관하여 야고보서 5장은 “믿음의 기도는 병든 이를 구원할 것이며 주께서 그를 일으키실 것이다”라고 말한다. 또한 “너희가 낫도록 서로를 위하여 기도하라. 의인의 효력 있는 간구는 큰 힘을 지닌다”라고 말한다.
Simulacra, quae vel ex cera parant, vel alia quauis materia, nihil illorum agere, quae ipsi requirunt, vel inde conspicuum est, quod condere corpora, certis & necessariis praedita viribus, Diabolo impossibile est, cum creatio solius sit Dei opus. Nec verbis, vim aliquam illis infundi corpusculis, ex antedictis patet. Neque vllius est humani ingenii perspicacia tanta, aut potentia, vt fictitiis possit imagunculis viuas indere aut intexere vires.
그들이 밀랍이나 다른 어떤 재료로 만드는 모상들이 그들 자신이 요구하는 일을 전혀 하지 못한다는 사실은, 일정하고 필수적인 힘을 지닌 물체를 창조하는 일이 악마에게는 불가능하다는 것만으로도 분명하다. 창조는 오직 하나님의 일이기 때문이다. 말로 그러한 작은 물체들에 어떤 힘을 불어넣을 수 없다는 것도 앞서 말한 내용에서 명백하다. 또한 어떤 인간의 지성도 만들어 낸 작은 형상들에 살아 있는 힘을 넣거나 짜 넣을 수 있을 만큼 통찰력이나 능력이 크지 않다.