DE SORTIBVS ET DIVINATIONE EX SORTIBVS.
SORTIVM meminerunt historiæ Ethnicæ & sacræ frequenter, & apparet, earum multum fuisse vsum.
이교의 역사와 성스러운 역사는 제비뽑기를 자주 언급하며, 그것이 널리 사용되었음이 드러난다.
Sorte iubetur, ex duobus arietibus, eligi, qui offeratur Domino, Leuit. 16. Sorte terra distribuitur Israëlitis, de consilio & mandato Dei: & Rex designatur Saul: &, in locum Iudæ, surrogatur Matthias Apostolus: Sorte, Iosua explorat peccatum Anathematis: & Ionas deposcitur ad pœnam.
『레위기』 16장에서는 숫양 두 마리 가운데 주께 바칠 것을 제비로 고르라고 명한다. 하나님의 뜻과 명령에 따라 제비로 이스라엘인들에게 땅을 나누어 주었고, 사울을 왕으로 지명하였다. 유다의 자리를 대신할 사도로 맛디아를 뽑았으며, 여호수아는 제비로 봉헌물과 관련된 죄를 조사하였다. 요나도 제비로 처벌 대상으로 지목되었다.
Sorte, Athenienses annuatim τοὺς πεντακοσίους, Duiros, & cum id exigerent altercantes, arbitros, quos διαιτητὰς κατὰ κλῆρον & κληρωτοὺς, arbitros sortitione electos, siue sortito creatos, nominabant, constituerunt. Erantque πεντακόσιοι, Duiri, qui ciuiles controuersias, & rerum actiones: de quibus lis communiter popularibus oboriebatur, cognoscebant ac disceptabant. Differebant ab Areopagitis, quod hi διηνεκεῖς perpetui, essent, καὶ ἀδιάδοχοι, & sine successione, &, de criminalibus iudicatis, sententias ferebant, ac statuebant, de modo pœnæ: illi διάδοχοι successioni obnoxii, & annui: διαιτηταὶ ἐκ κλήρου, arbitri sortitione dati, ex iudicum decuriis, ad priuatas controuersias audiendas ac dirimendas, adhibebantur, sorte delecti authoritate τῶν πεντακοσίων, Duirorum.
아테네인들은 해마다 제비로 ‘오백인’ 관원들(인쇄된 라틴어는 Duiros)을 임명하였다. 또 분쟁 당사자들이 요구하면 중재인들도 제비로 세웠는데, 그들을 ‘제비에 따른 중재인들’ 또는 ‘제비로 뽑힌 이들’, 곧 추첨으로 선출되거나 세워진 중재인들이라고 불렀다. 이 오백인 관원들은 시민들 사이에 흔히 소송이 일어나는 민사 분쟁과 재산상의 청구를 심리하고 판정하였다. 그들은 아레오파고스의 재판관들과 달랐다. 아레오파고스의 재판관들은 ‘디에네케이스’, 곧 종신직이며 ‘아디아도코이’, 곧 후임자에 의한 교체가 없는 이들로서, 형사 사건을 심판하고 형벌의 방식을 정하였다. 반면 앞의 관원들은 ‘디아도코이’, 곧 교체될 수 있는 일 년 임기의 관원이었다. ‘제비로 뽑힌 중재인들’은 재판관들의 십인조들 가운데서 그 오백인 관원들의 권한으로 추첨되어, 사적인 분쟁을 듣고 해결하는 데 참여하였다.
Romæ Prætor, ex decuriis, præsides iudiciorum publicorum itidem sorte asciscebat.
로마에서도 법무관은 십인조들 가운데서 공적 재판의 재판장을 마찬가지로 제비뽑아 선임하였다.
Apud Homerum, principes sortiuntur, sortibus coniectis in galeam, eaque vibrata & agitata eo vsque, donec exilirent sortes ordine, quo cuiusque sors prius exigebat, eo ipse antecedebat cæteros.
호메로스에서는 지도자들이 제비를 투구에 넣고 흔들어, 제비들이 차례로 튀어나올 때까지 계속하여 추첨한다. 누구의 제비가 먼저 나오느냐에 따라 그 사람이 다른 사람들보다 앞섰다.
Κλήρους ἐν κυνέῃ χαλκήρεϊ πάλλομεν ὦκα, Ἐκ δ᾽ ἔθορε κλῆρος μεγαλήτορος Εὐρυλόχοιο. Ocyus ærata miscemus casside sortes. Magnanimi vero Eurylochi sors exit illa.
‘우리는 청동 투구 안에서 제비를 재빨리 흔들었다. 마음 큰 에우릴로코스의 제비가 튀어나왔다.’
라틴어로는 다음과 같다. ‘우리는 청동 투구에서 제비들을 재빨리 섞는다. 그리하여 기개 높은 에우릴로코스의 제비가 나온다.’
Celebrantur sortes Lyciæ, Deliæ, Prænestinæ, à Numenio quodam Suffio, in æde Fortunæ, Prænesti constitutæ, Antiatinæ & aliæ, quibus occulta, ignotaque aut futura detegi, producique in lucem, opinio erat: tantaque colebantur religione, vt consulturi eas, non nisi solennibus lustrati ritibus accederent, & adesse his peculiaria numina, quæ missas sortes dispensarent, crederent.
리키아의 제비, 델로스의 제비, 프라이네스테의 제비, 안티움의 제비 등이 유명하다. 프라이네스테의 제비는 누메니우스 수피우스라는 사람이 그곳 포르투나 신전에 마련한 것이다. 사람들은 이런 제비로 감추어지고 알려지지 않은 일이나 미래의 일이 드러나 빛을 보게 된다고 생각하였다. 그 제비들을 매우 경건하게 받들어, 물으려는 사람들은 엄숙한 정화 의례를 치르지 않고서는 다가가지 않았다. 또 제비에 고유한 신들이 곁에 있어 던져진 제비들을 배정한다고 믿었다.
Cum igitur sortium diuersi sint fines, & conditiones diuersæ, cum quarundam vsum sacræ literæ concedant, quarundam denegent & damnent, quarundam talis sit conditio, vt in exemplum trahi, nec possint, nec debeant: necesse est discerni gradus earum, & genera.
그러므로 제비뽑기의 목적과 성격은 다양하며, 성경이 어떤 사용은 허용하고 다른 사용은 금하고 정죄하기도 한다. 또 어떤 경우는 다른 일에 본보기로 적용할 수도 없고 적용해서도 안 되는 성격을 지닌다. 따라서 그 단계와 종류를 구별해야 한다.
Sunt autem sortium, aliæ politicæ, aliæ diuinæ, aliæ diuinatoriæ. Vtamur sane his vocibus, distinctionis causa.
제비뽑기에는 공적·사회적인 것, 하나님께 속한 것, 점술적인 것이 있다. 구별을 위해 우선 이러한 명칭을 쓰기로 하자.
Diuinarum sortium appellatione, singularia illa complector, quorum mentio fit in sacris historiis. vt, cum Iosua authorem Anathematis sorte exquirit & profert: cum nautæ nauem tempestatibus concussam sæuissimis, ita vt pene mergeretur, instituunt inquisitionem de eo, cuius causa mare tantopere furere, & sors Ionam demonstrat. Hæc etsi diuinitus gubernata, & patefacta fuisse, minime dubium est: tamen nobis ea imitari, aut, simili indagationis via, scelerum authores scrutari, non licet.
하나님께 속한 제비라는 이름으로 나는 성스러운 역사에 언급된 특별한 사건들을 가리킨다. 이를테면 여호수아가 제비로 봉헌물과 관련된 죄의 범인을 찾아 드러낸 일이다. 또 배가 몹시 사나운 폭풍에 흔들려 거의 가라앉을 지경이 되자 선원들이 누구 때문에 바다가 그토록 날뛰는지 조사하였고, 제비가 요나를 가리킨 일이다. 이 일들이 하나님의 인도로 이루어지고 드러났다는 데는 의심의 여지가 전혀 없다. 그러나 우리는 그것을 모방하거나 비슷한 조사 방법으로 범죄자를 찾아내서는 안 된다.
Placuit Deo, hoc modo aperire vtrumque: illum, vt, furto prodito, res sacræ, quæ tabernaculo clam ereptæ ac pollutæ erant, restituerentur, expiataque consecraretur denuo, & exemplum moneret cæteros, ne, spe occultationis, simile quid tentarent: hunc, vt nouo atque inusitato modo in ventre Ceti seruatus, fieret typus sepulturæ Domini nostri Iesu Christi.
하나님께서는 이런 방식으로 두 사람을 드러내기를 기뻐하셨다. 앞의 사람은 도둑질이 밝혀짐으로써 성막에서 몰래 빼내 더럽힌 성물들이 되돌려지고, 정화된 뒤 다시 봉헌되며, 그 사례가 다른 사람들을 경고하여 들키지 않으리라는 기대에서 비슷한 일을 꾀하지 못하게 하려는 것이었다. 뒤의 사람은 새롭고 전례 없는 방식으로 큰 바다짐승의 배 속에서 보존되어, 우리 주 예수 그리스도의 매장의 모형이 되게 하려는 것이었다.
Intuentes in hæc exempla, cogitemus de iudicio Dei vindicis scelerum & maiore diligentia caueamus, ne offendamus Deum, aut perpetremus displicentia Deo: non blandiamur aut adulemur nobis, opinione & spe occultationis perpetuæ, nec, callide sopita, latitura speremus in perpetuum: Exempla ista, id est hanc occulta peruestigandi ac patefaciendi rationem, non vsurpemus.
이 사례들을 바라보며 죄를 갚으시는 하나님의 심판을 생각하고, 하나님을 거스르거나 하나님께서 싫어하시는 일을 저지르지 않도록 더욱 힘써 경계하자. 영원히 숨겨질 수 있다는 생각과 희망으로 자신을 달래거나 추켜세우지 말고, 교묘하게 덮어 둔 일들이 영원히 감추어지리라고 기대하지 말자. 그렇다고 이 사례들, 곧 감추어진 일을 끝까지 추적하여 밝혀내는 이 방식을 우리가 사용해서는 안 된다.
Frequens vsus sortium.
제비뽑기의 빈번한 사용.
Sortes in historiis celebratæ.
역사에서 유명한 제비들.
Sortium genera.
제비의 종류.
Sortes diuinæ.
하나님께 속한 제비.