대조 원고

전사 관례: 긴 s는 s로 표시하고, 행말 분철은 합친다. 인쇄 철자·약자·구두점은 가능한 한 보존한다. 반복되는 쪽머리·장서명·면수·캐치워드는 별도 원전 목록에 기록하며 산문으로 중복 번역하지 않는다.

R2_084_paragraph1

원문

Aristoteles contra Platonem disputat, nullam accedere vim vatidicam extrinsecus, sed à natura oriri omnem & peculiari huius constitutione atque affectione.

번역

아리스토텔레스는 플라톤에 맞서, 어떤 예언의 힘도 바깥에서 들어오는 것이 아니라 모두 본성과 그 고유한 구성 및 상태에서 생겨난다고 논한다.

R2_084_paragraph2

원문

Huius etsi vim magnam esse præstantia excellentium ingeniorum declarat: tamen non ex materia nasci, nec cieri à sola natura bruta corporum, præsensiones, præuisionesque tam argutas futurorum, ratione turbata, & mente furoribus implicata, sed ab alia natura non bruta, sed intelligente, non corporea, sed occulta & spirituali, recte Plato censuit, etsi, quæ fuerit illa, non recte diuinat.

번역

뛰어난 재능들의 우수함은 본성의 힘이 크다는 것을 보여 준다. 그러나 이성이 어지럽고 정신이 광란에 얽혀 있을 때 나타나는, 장래에 대한 그토록 예리한 예감과 예견이 물질에서 생기거나 단지 무감각한 물체의 본성에서 일어나는 것이 아니라, 다른 본성에서 비롯한다고 플라톤이 판단한 것은 옳았다. 그 본성은 무감각하지 않고 지성을 지녔으며, 물체적이지 않고 감추어져 있으며 영적인 것이다. 다만 그것이 어떤 본성이었는지에 대해서는 그가 올바르게 알아맞히지 못하였다.

R2_084_paragraph3

원문

Μαντικὴν enim κοινωνίαν esse, inquit, περὶ θεοὺς καὶ ἀνθρώπους, πρὸς ἀλλήλους, καὶ δημιουργὸν τῆς θεῶν καὶ ἀνθρώπων φιλίας, denique χρησμῳδοὺς θεομάντεις, ποιητὰς, & certos vates, θείους εἶναι, καὶ ἐνθεάζειν ἐπίπνους ὄντας καὶ κατεχομένους ἐκ τοῦ θεοῦ, id est, Diuinationem, consociationem esse deorum & hominum & conciliatricem amicitiæ inter ipsos item fatidicos, vates, poetas, diuinos esse & numine diuino afflatos, ac correptos à Deo. Cumque μανικὴν diuinationem omnem in quatuor diducat genera, Vnam ἐπίπνοιαν μαντικὴν, vaticinii inspirationem, in Apollinem autorem: alteram τελεστικὴν mysteriorum vim atque efficaciam, in Dionysium: tertiam ποιητικὴν poeticam, in Musas; qualis fuit Orphei, Musæi, Lini, Tyrtæi: vltimam ἐρωτικὴν, amatorium furorem, in Venerem refert & Cupidinem.

번역

그는 ‘점복(μαντικήν)’이 신들과 인간들이 서로 맺는 ‘교류(κοινωνίαν)’이며, 신들과 인간들 사이에 우애를 만들어 내는 것이라고 말한다. 또한 신탁을 노래하는 자들, 신의 예언자들, 시인들과 어떤 예언자들이 신적 존재이며, 신의 숨결을 받고 신에게 붙잡혀 신들린다고 말한다. 곧 라틴어 풀이로는, 점복은 신들과 인간의 결합이며 그들 사이의 우정을 중재하는 것이고, 예언자들과 점술가들과 시인들은 신적이며 신의 기운을 받아 신에게 사로잡힌다는 것이다. 그는 또 광란에 의한 점복 전체를 네 종류로 나눈다. 첫째는 ‘예언의 영감(ἐπίπνοιαν μαντικήν)’으로서 아폴론을 그 원인으로 돌린다. 둘째는 ‘비의적 광기(τελεστικήν)’, 곧 비의의 힘과 효력으로서 디오니소스에게 돌린다. 셋째는 ‘시적 광기(ποιητικήν)’로서 무사 여신들에게 돌리니, 오르페우스·무사이오스·리노스·티르타이오스의 경우가 그러하였다. 마지막은 ‘사랑의 광기(ἐρωτικήν)’로서 베누스와 쿠피도에게 돌린다.

R2_084_paragraph4

원문

Quid vero, ex sua Theologia, diceret aliud homo Dei ignarus, & patefactionum diuinarum, & qui inter actiones & opera Dei propria, & inter præstigias diaboli, operum diuinorum imitatrices, discernere nequiuit? Is igitur, quid diceret aliud, cum obsessos rapi constitutique extra sese, & mente moueri ac ratione, & prodere ac fundere subito nec præcogitata, aut præconcepta, neque ex argumentis physicis coniecta, animaduerteret, de iis rebus, quæ sub sensum non cadunt, & excedunt omnis humanæ sapientiæ acumen, omnem ingeniorum captum, prospectumque, & perspicaciam, omnium denique virium modum ac mensuram, & tam obscure sæpe atque ambigue, vt, quæcunque adhiberentur coniectationes atque explanationes interpretum, frustra declaratio vera quæreretur.

번역

그러나 하나님과 신적 계시들을 알지 못하고, 하나님 고유의 활동과 일들을 그 신적 일들을 흉내 내는 마귀의 속임수와 구별할 수 없었던 사람이, 자기 신학에서 달리 무슨 말을 할 수 있었겠는가? 그가 사로잡힌 사람들이 낚아채여 자신을 벗어난 상태에 놓이고, 정신과 이성을 잃으며, 미리 생각하거나 구상하지도 않고 자연적 논거로 추측하지도 않은 것들을 갑자기 드러내고 쏟아내는 것을 보았을 때, 달리 무슨 말을 할 수 있었겠는가? 그것들은 감각에 잡히지 않고 모든 인간 지혜의 예리함, 모든 지성의 이해력과 시야와 통찰력, 마침내 모든 능력의 한계와 분량을 넘어서는 일들이었다. 또 흔히 그토록 불분명하고 모호하게 말하여, 해석자들이 어떤 추측과 설명을 적용해도 참된 해명을 찾는 일이 헛수고가 되었던 것이다.