원문 대조 원고

R4-600-03

Expressus est hic creationis ordo, & haec corporum primorum formatio discretioque, in Genesi.

이 창조의 순서와 최초 물체들의 형성 및 구분은 창세기에 제시되어 있다.

R4-600-04

Cum enim, absoluta terrae coelique fabrica, dicitur Deus accendisse lucem, in aetherea perspicui tractus parte, quod firmamentum est, & discreuisse inter noctem & tenebras, significatur hoc discrimen, inter aethereae regionis naturam lucidam, in quam initio lux diffusa fuit, atque expansa certo modo, & inter elementarem luce carentem, cuius vna pars opaca tota, altera coelesti luci tota remansit peruia.

땅과 하늘의 제작이 끝난 뒤 하느님이 투명한 영역의 에테르 부분, 곧 궁창에 빛을 밝히고 밤과 어둠 사이를 나누셨다고 할 때, 이것은 다음 구별을 뜻한다. 한쪽은 처음에 빛이 일정한 방식으로 퍼지고 펼쳐진 밝은 에테르 영역의 본성이고, 다른 쪽은 빛이 없는 원소 영역의 본성이다. 원소 영역에서는 한 부분은 온전히 불투명한 채로, 다른 부분은 하늘의 빛을 온전히 통과시키는 채로 남았다.

R4-600-05

Rursus, cum dicitur in Genesi, fiat firmamentum, alterum exprimitur, inter aetheream regionem & elementarem, discrimen, quo indicatur, non tantum τὸ πεπηγμένον τῆς φύσεως καὶ συστάσεως coeli, id est, fluidae mollisque essentiae concretio fixioque; vt ita dicam, in consistentem soliditatem, sed & τὸ ἀπαθὲς καὶ ἀμετάβλητον, immunitas à passione & mutatione, quod coelum non debuit subiectum esse iis motibus & affectionibus, quas perpetua vicissitudine, permutatim subeunt ac sustinent elementaria, quae & intereunt, & renascuntur, & in alias vertuntur species, & habitudines mutant suas, atque affectiones, accretionibus, diminutionibus, alterationibus, leui occasione facillime, vel ordine naturae, vel praeter ordinem naturae, aliis de causis.

또 창세기에서 “궁창이 생겨라”라고 할 때에는 에테르 영역과 원소 영역 사이의 또 다른 구별이 표현된다. 이것은 하늘의 본성과 구성이 굳어 있음을, 곧 말하자면 유동적이고 부드러운 본질이 응고하고 고정되어 견고한 단단함이 되었음을 뜻할 뿐 아니라, 수동적으로 영향을 받지 않고 변하지 않음, 곧 작용을 겪거나 변화하는 데서 벗어남도 뜻한다. 하늘은 원소적 사물들이 끊임없는 교대 속에서 번갈아 겪고 견디는 운동과 변용에 종속되어서는 안 되었기 때문이다. 원소적 사물들은 소멸하고 다시 생겨나며, 다른 종류로 바뀌고, 증가와 감소와 성질 변화를 통해 자기 상태와 변용을 바꾼다. 자연의 질서에 따라서든 다른 원인들에 의해 자연의 질서 밖에서든, 작은 계기만으로도 매우 쉽게 그렇게 한다.

R4-601-01

Quare recte & concinne, inter principia rerum elementarium, Aristoteles collocat στέρησιν seu priuationem. Coniunxit hanc enim materiae elementari Deus, vt esset caussa mutationum, quibus ordinatis, regularibus, & constitutis, non incertis, aut vagis, aut fortuitis ac temerariis, obnoxia esse voluit elementaria, sicut, in coelestibus, connexionem formae cum materia ἀχώριστον καὶ ἀδιάσπαστον, inseparabilem & non diuulsam, esse voluit, & ab illis mutationibus immunem, quibus hic coalitus dissoluitur ac diuellitur.

그러므로 아리스토텔레스가 원소적 사물들의 원리들 가운데 스테레시스, 곧 결여를 놓은 것은 올바르고 적절하다. 하느님은 결여를 원소 질료에 결합하여 변화들의 원인이 되게 하셨다. 그분은 원소적 사물들이 불확실하거나 방황하거나 우연하고 무작정인 변화가 아니라, 질서 있고 규칙적이며 정해진 변화에 종속되기를 원하셨다. 마찬가지로 천상의 사물들에서는 형상과 질료의 연결이 불가분하고 해체되지 않기를, 곧 분리되거나 갈라지지 않기를 원하셨으며, 그 결합이 풀리고 찢어지는 변화들에서 벗어나 있기를 원하셨다.

R4-601-02

Etsi autem priuatio, nec specie differt à materia, nec principium per se est, sed est in materia nuda & rudi, id est, exuta atque expoliata formis omnibus, praeter defectum & absentiam formarum, appetitus quidam earundem, & inclinatio, propensioque, atque impetus ad has asciscendas & adipiscendas, & ἐπιτηδειότης, habilitas seu aptitudo, ad adeptas & acquisitas formas suscipiendas ac complectendas, (δυνάμει, potestate, enim omnium formarum capax est materia) nec remanet priuatio, in corpore composito, nisi δυνάμει potestate, sicut ab Aristotele haec erudite disputantur: tamen est principium per accidens, & causa mutationum, quae materiae accidunt, non ποιητικὴ, efficiens, sed στερητικὴ priuans, propter quam materia veteres formas dimittit & abiicit, nouas appetit, assumit & induit.

결여는 질료와 종적으로 다르지도 않고 그 자체로 원리인 것도 아니다. 오히려 모든 형상을 벗고 빼앗긴 벌거벗은 미가공 질료 안에는 형상의 결핍과 부재 이외에도 그 형상들을 향한 일종의 욕구가 있고, 그것들을 받아들이고 얻으려는 기울어짐과 성향과 충동이 있으며, 얻고 획득한 형상들을 받아 안을 적합성, 곧 능숙함 또는 알맞음이 있다. 질료는 가능태로, 곧 가능성의 차원에서 모든 형상을 수용할 수 있기 때문이다. 또한 아리스토텔레스가 학문적으로 논하듯, 복합 물체 안에 결여가 남는 것은 가능태로, 곧 가능성의 차원에서뿐이다. 그렇더라도 결여는 우유적인 원리이며 질료에 일어나는 변화들의 원인이다. 그것은 만들어 내는 원인, 곧 작용 원인이 아니라, 결여시키는 원인, 곧 박탈하는 원인이다. 이 때문에 질료는 옛 형상들을 내보내고 버리며 새 형상들을 욕구하고 받아들이고 입는다.

R4-601-03

Cum itaque, & in firmamento lux accensa, & huius natura, & elementari materia distincta, & terra eruta esset, atque explicata ex aquis, intra destinatos alueos collectis, artificio & consilio admirando sapientissimi opificis, secuta mox est, & in elementari orbe distinctio reliquarum qualitatum, praeter opacum & perspicuum, quarum contraria in sese mutuo actione cientur atque efficiuntur mutationes: commixtione vero, ac commoderatione mixtorum corporum constituuntur κράσεις, & δυνάμεις, temperamenta & facultates, & conseruantur.

그러므로 지극히 지혜로운 제작자의 놀라운 기술과 계획으로 궁창에 빛이 켜지고, 그 본성이 원소 질료와 구별되며, 정해진 물길 안에 모인 물에서 땅이 드러나 펼쳐지자, 곧이어 원소 세계에서도 불투명함과 투명함 이외의 나머지 성질들이 구별되었다. 이 성질들이 서로 반대 방향으로 작용함으로써 변화가 일어나고 이루어진다. 또 그것들이 섞이고 서로 알맞게 조절됨으로써 혼합 물체들의 크라시스와 디나미스, 곧 성질의 배합과 능력들이 성립하고 보존된다.

R4-601-04

Qui enim, de coelesti luce refulsit splendor, radiorum proiectu terrae collustratae ac fotae, ceterisque contiguis elementis calorem impressit vnicum, quo caruerant illa, ante lucis communicationem, solis siccis humidisque, & frigidis qualitatibus contenta.

하늘의 빛에서 비쳐 나온 광채는 광선을 던져 땅을 밝히고 덥히면서, 그 땅과 이웃한 다른 원소들에 유일한 열을 새겨 넣었다. 빛을 나누어 받기 전에는 그것들에게 이 열이 없었고, 건조하고 습하며 차가운 성질들만 있었다.