전사 관례: 긴 s는 s로 표시하고, 행말 분철은 합친다. 인쇄 철자·약자·구두점은 가능한 한 보존한다. 반복되는 쪽머리·장서명·면수·캐치워드는 별도 원전 목록에 기록하며 산문으로 중복 번역하지 않는다.
원문
Narrant etiam fontem templo vicinum fuisse, cui nomen κασσωτίς, qui ardentes faces propius admotas extinxerit, procul positas & non ardentes accenderit: Aqua eius ἐν τῷ ἀδύτῳ θεοῦ, in adyto seu penetrali templi Dei, pota mulieribus vaticinatricem vim adferebat. Talibus præstigiis conciliauit fidem oraculis, & autoritatem eorundem amplificauit.
번역
또 신전 가까이에 카소티스(κασσωτίς)라는 샘이 있었다고 전한다. 이 샘은 타는 횃불을 가까이 가져가면 꺼뜨리고, 멀리 놓인 꺼진 횃불에는 불을 붙였다고 한다. 여자들이 ‘신의 지성소 안에서(ἐν τῷ ἀδύτῳ θεοῦ)’, 곧 신전의 내밀한 성소에서 그 물을 마시면 예언하는 힘을 얻었다. 마귀는 이 같은 기만으로 신탁에 대한 신뢰를 얻고 그 권위를 키웠다.
원문
Nec miremur talia. Retexamus maiorum nostrorum memoriam, aut ea replicemus atque reuoluamus tempora, quæ Apostolos consecuta sunt: non longo interuallo: Nihil his dissimile admodum reperiemus. An non plus, quam Lethæa obliuio veri Dei, Christi mediatoris, totiusque sanioris ac purioris doctrinæ, maximam partem eius cœtus, qui Christi nomen iactitabat ac profitebatur, occuparat? Nonne animi plurimorum, in Ethnicam persuasionem, de adoratione statuarum, fuerunt defossi, quibus tamen non Deum ipsum, sed nescio quos sanctos adesse, errore maximo & stultissimo, finxerunt?
번역
이런 일들을 놀라워하지 말자. 우리 조상들의 기억을 되짚거나, 사도들 뒤 얼마 지나지 않은 시대들을 다시 펼쳐 돌아보자. 우리는 이것들과 크게 다르지 않은 것들을 발견할 것이다. 참 하나님과 중보자 그리스도, 더욱 건전하고 순수한 모든 가르침을 잊는, 레테의 망각보다도 더한 망각이 그리스도의 이름을 내세우고 고백하던 모임의 대부분을 차지하지 않았던가? 수많은 사람의 마음이 조각상 숭배에 관한 이교적 믿음 속에 묻히지 않았던가? 그들은 가장 크고 어리석은 오류로, 그 조각상들에 하나님 자신이 아니라 누구인지도 모를 성인들이 현존한다고 꾸며 내었다.
원문
Auxit hanc cæcitatem & furores hos Diabolus, cum voce, cantu, capitis nutu, auersione, inflexione ad latera, manuum gesticulationibus, blandiore arrisione, oculorum contractione, & minaci frontis corrugatione, aut aliis motibus, signa propiciæ, vel alienæ, auersæque atque abhorrentis voluntatis edidit ex statuis: & norunt exempla maiores, quæ recitare longum esset.
번역
마귀는 조각상들에서 목소리와 노래, 머리의 끄덕임과 돌림, 옆으로 몸을 기울임, 손짓, 상냥한 미소, 눈을 찡그림, 위협적으로 이마를 찌푸림 또는 다른 움직임을 나타내어 이 눈멂과 광기를 키웠다. 그것들은 호의적인 뜻, 또는 낯설고 등을 돌리며 혐오하는 뜻의 표지들이었다. 우리 조상들은 그러한 사례들을 알고 있었으나, 모두 열거하려면 길어질 것이다.
원문
Nonne auspicaturi aliquid vel statuas salutarunt, vel Diabolicos consuluerunt vates, vel præsidia petiuerunt, ac successus, ab idolo Maozim, quod theatricæ Missæ multo ære conductæ, impiis ritibus, & scenicis circumgestationis pompis, atque adorationis honore cultum fuit, Deum nemo desiderauit?
번역
어떤 일을 시작하려는 사람들은 조각상들에게 인사를 하거나, 마귀의 예언자들에게 자문하거나, 마오짐의 우상에게 도움과 성공을 청하지 않았던가? 그 우상은 많은 돈을 주고 고용한 연극 같은 미사의 불경한 의식들과, 무대 공연 같은 운반 행렬의 화려함과, 경배의 영예로 숭배되었다. 그러면서 아무도 하나님을 찾으려 하지 않았다.
원문
Illi vero ad certa loca furiosi concursus, & in talem amentiam subitæ hominum conuersiones, vt prostrati ante statuas iacerent, similes attonitis, & ἐκτεθαμβημένοις, & stupidis, quo discreparunt ab his manifestis Ethnicorum furoribus?
번역
특정 장소로 사람들이 광란에 휩싸여 몰려들고, 갑자기 이런 정신착란에 빠져 조각상들 앞에 엎드린 채 벼락 맞은 듯 놀라고 ‘경악하여 정신을 잃은 자들(ἐκτεθαμβημένοις)’, 곧 멍한 사람들과 같이 누워 있던 일들이, 이교도들의 명백한 광기와 무엇이 달랐는가?
원문
Manebit hostis Dei, & Ecclesiæ Christi Diabolus, vsque ad finem rerum, nec eorum quicquam, quibus labefactare aut inquinare inter homines gloriam Dei se posse rebitur, intentatum relinquet, præsertim vbi accommodata illi rei organa adipiscetur. Quare precemur Deum, vt contra tales nos furias defendat sancto suo Spiritu, nec sinat nos fieri σκεύη ὀργῆς, vasa iræ.
번역
마귀는 만물의 끝까지 하나님과 그리스도의 교회의 원수로 남을 것이며, 사람들 가운데 하나님의 영광을 흔들거나 더럽힐 수 있다고 여기는 일은 무엇이든 시도하지 않은 채 남겨 두지 않을 것이다. 특히 그 일에 알맞은 도구들을 얻는 곳에서는 더욱 그러할 것이다. 그러므로 하나님께서 자신의 성령으로 이런 광기들에 맞서 우리를 보호하시고, 우리가 ‘진노의 그릇들(σκεύη ὀργῆς)’, 곧 진노를 담는 그릇들이 되지 않게 해 달라고 기도하자.