R5-p415 · PDF [768]

Infixarum altius, aut animo fixius ac pertinacius versatarum atque agitatarum, aut subito pauore, vehementius illisarum imaginum similitudinem, affingi conceptibus, allisu spirituum animalium per neruos, certum est testimonio vestigiorum & notarum, quas, de matrum conceptis, sensuve haustis, aut pauore illatis effigiebus, natura prolibus inurit.

더 깊이 새겨졌거나 마음속에서 더 단단하고 끈질기게 되풀이되며 떠오른 영상, 또는 갑작스러운 공포로 더 세게 부딪쳐 들어온 영상의 닮은 모습이, 신경을 통한 동물 정기의 충돌로 잉태된 것에 새겨진다는 것은 확실하다. 자연이 자손에게 찍는 자취와 표지가 이를 증언한다. 그 표지들은 어머니가 마음에 품거나 감각으로 받아들이거나 공포로 주입받은 형상에서 나온다.

R5-p416 · PDF [768]

Elephantino natum capite puerum, Romana historia celebrat. Simiarum aspectu, & vrsini, obsitos villis, toto dorso, partus ipsi vidimus, quas similitudines reputatæ pepererant. Vidimus &, qui exertas ac ceu dependentes tenerent linguas, instar vitulorum recens iugulatorum.

로마 역사는 코끼리 머리를 가진 아이가 태어났다고 전한다. 우리는 직접 원숭이 같은 모습의 출생체와, 곰처럼 등 전체가 털로 덮인 출생체를 보았다. 마음속에서 되새긴 닮은 모습들이 그러한 것들을 낳았다는 것이다. 또한 갓 도살한 송아지처럼 혀를 내밀어 축 늘어뜨리고 있는 이들도 보았다.

R5-p417 · PDF [768]

Anno 42, Pilsenæ, quæ Boemiæ oppidum est, puer natus imagine Christi Saluatoris nostri crucifixi, quem Virgo mater de Cruce depositum sinu fouet, altero super alterum pede inflexo, vt, si amoueretur, mox reductum reponeret. Illi, propter colli reflexum, cibus in os difficulter inseri potuit.

42년 보헤미아의 도시 플젠에서, 십자가에 못 박히신 우리 구주 그리스도처럼 생긴 아이가 태어났다. 십자가에서 내려진 그리스도를 동정녀 어머니가 품에 안고 있는 모습이었다. 한 발을 다른 발 위로 굽혀 놓고 있었는데, 떼어 놓으면 곧 되돌려 다시 얹었다. 목이 뒤로 굽어 있어 입에 음식을 넣기가 어려웠다.

R5-p418 · PDF [768]

Ex his liquet, cum, in quauis naturæ parte, excitari posse insueta, tum causas effectrices plurimas esse ac dissimillimas.

이러한 사례들에서 자연의 어느 부분에서든 드문 일이 일어날 수 있으며, 그것을 일으키는 원인도 매우 많고 서로 아주 다르다는 점이 드러난다.

R5-p419 · PDF [768]

Voco ergo τέρατα, ostenta, non tantum errata τῆς φύσεως, naturæ, sed quæcunque, nouata specie, & ab vsitatis rerum formis aliena offeruntur, quæque vniuersum, à communi & constituta diuinitus rerum progressione ac cursu, deueniant: non magnitudinis, aut qualitatum excessu defectuve, nec tempore, sed toto genere, siue in Mundi ætherea sede, & altiore, siue in hoc elementari domicilio, adeoque vel ipsis Elementis, vel procreatis inde rebus.

그러므로 내가 ‘테라타’, 곧 기이한 징조라고 부르는 것은 자연의 잘못만이 아니다. 새로워진 모습으로 나타나 사물의 익숙한 형상에서 벗어난 모든 것, 그리고 일반적으로 하느님이 정하신 사물의 통상적인 진행과 운행을 벗어난 모든 것이다. 단순히 크기나 성질의 과도함과 부족함으로, 또는 때가 다름으로 벗어나는 것이 아니라 종류 전체에서 벗어난 것을 말한다. 이는 세계의 더 높은 에테르 영역에 있든, 이 원소적 거처에 있든, 따라서 원소 자체에 있든 원소에서 생겨난 사물에 있든 마찬가지다.

R5-p420 · PDF [768]

Latini ostenta ea vocarunt, ab ostendendo: Monstra, à monendo, vel, vt maluit Cicero à monstrando: Prodigia, de Ciceronis sententia, quasi prædicia: vt ceteris placuit Etymologicis, quod diuinitus propagantur futuris & consecuturis rebus, hoc est, ante illas propellantur: Portenta, quia, qua porro sunt, quasi intentent.

라틴인들은 이것들을 ‘보여 주다’에서 나온 오스텐타라고 불렀다. 몬스트라는 ‘경고하다’에서, 또는 키케로가 선호한 대로 ‘가리켜 보이다’에서 나온다. 프로디기아는 키케로의 견해에 따르면 ‘미리 말해진 것’과 같은 말이다. 다른 어원론자들에 따르면 앞으로 뒤따를 사건들을 향해 신적으로 내보내지는 것, 곧 그 사건들보다 앞서 밀려 나오는 것이기 때문에 그렇게 부른다. 포르텐타는 앞으로 있을 것들을 마치 겨누어 보이기 때문에 그렇게 부른다.

R5-p421 · PDF [768, 769]

Monstrorum nomen iis tributum est, quæ ex animantibus nascerentur, non sui generis specie, sed aliena ac dissimili, nimirum quæ, vel diuersarum rerum formis varie consutis, vel natiuæ facie distorta, confracta, aliove modo defœdata constarent, aut mutila essent, & truncata, aut plurium non necessariarum partium, integrorumve corporum adhæsu coalituque, naturæ modum prætergressa: Græcis τέρατα, prodigiosa siue monstrosa sunt. Horum est origo pertractata ante, atque explanata.

몬스트라라는 이름은 동물에게서 태어나면서 자기 종류의 모습이 아니라 낯설고 다른 모습을 지닌 것들에 주어졌다. 곧 서로 다른 사물들의 형상을 여러 방식으로 꿰맨 듯한 것이거나, 본래 모습이 비틀리고 깨지거나 다른 방식으로 훼손된 것이거나, 부분이 없거나 잘린 것이거나, 필요 없는 여러 부분 또는 온전한 몸들이 붙어 합쳐져 자연의 정도를 넘은 것들이다. 그리스인에게는 이런 것들이 ‘테라타’, 곧 기이하거나 비정상적인 것들이다. 이것들이 생겨나는 원인은 앞에서 논하고 설명했다.

R5-p422 · PDF [769]

Ad ostenta venio, quibus non solum in vicino aëre, ceu picturis expressas, & sæpe animaduersas imagines confligentium exercituum, crepitus & fragores concussorum armorum, ac similium, sed quæcunque, in sublimiore illo siderum cœlo, perpetuis orbium circumuolutionibus, Dei iussu insolenter accidunt, complector: è quorum sunt genere, signum retroactæ vmbræ, stella toti humano generi exorta Christo nato, & à sapientibus Arabum visa ac notata.

이제 오스텐타를 다룬다. 여기에는 가까운 공기 속에 그림처럼 나타나 자주 관찰된 싸우는 군대의 영상, 무기가 부딪치는 소리와 굉음 및 그와 비슷한 것들만을 넣는 것이 아니다. 저 더 높은 별들의 하늘에서 천구들이 끊임없이 회전하는 가운데 하느님의 명령으로 이례적으로 일어나는 모든 것도 포함한다. 뒤로 물러간 그림자의 징표, 그리스도께서 탄생하셨을 때 온 인류를 위해 나타났고 아랍의 현자들이 보고 주목했던 별도 이 부류에 속한다.

R5-p423 · PDF [769]

Fulgentium in aëre effigierum magnam varietatem non vetusta solum, sed recentia etiam obseruarunt tempora, quas alias aliæ causæ, Deus, sancti Angeli, sæpe Diaboli effingunt: sæpe nubes vapore suo radiis perfusi tinctique stellarum desuper, & partibus aliis plus, minus aliis nitentes, vario positu exprimere videntur.

공기 중에서 빛나는 형상들의 큰 다양성은 옛 시대뿐 아니라 최근에도 관찰되었다. 서로 다른 원인, 곧 하느님과 거룩한 천사들, 흔히는 악마들이 각기 다른 형상을 만든다. 또한 흔히 구름도 위쪽 별들의 광선이 자기 수증기 속에 퍼져 물들고, 어떤 부분은 더 빛나며 어떤 부분은 덜 빛나는 가운데 여러 배치로 그러한 형상을 나타내는 듯하다.

R5-p424 · PDF [769]

Anno 32 non procul ab Oeniponte, hæ visæ sunt imagines. Aquila stans in colle, ac trepidans, huic è regione obuiabant aliæ tres velut hostiles imagines, quarum prima Camelus erat respectans, & flamma in orbem circumdatus: Altera Lupus flammam ore euomens, flammeo itidem orbe septus: Hunc sequebatur Leo, cui vir cataphractus stans in altum mentum, blande contrectabat barbam, & vicissim blandiri huic Leo videbatur, pedem velut salutabundus porrigens.

32년 인스브루크에서 멀지 않은 곳에서 다음과 같은 영상들이 보였다. 언덕 위에 독수리 한 마리가 서서 떨고 있었고, 맞은편에서는 적대하는 듯한 다른 세 영상이 그것을 마주하고 있었다. 첫째는 뒤를 돌아보며 불꽃에 둥글게 둘러싸인 낙타였다. 둘째는 입에서 불꽃을 내뿜는 늑대로, 마찬가지로 불의 원에 둘러싸여 있었다. 그 뒤를 사자가 따랐다. 갑옷을 입고 서 있는 한 남자가 그 사자의 높이 든 턱과 수염을 부드럽게 만지고 있었다. 사자도 마치 인사하듯 발을 내밀며 그에게 다시 애교를 부리는 것처럼 보였다.

R5-p425 · PDF [769]

Paullo ante mortem Iohannis Ducis Saxoniæ Electoris, Isenaci conspectæ sunt hæ effigies. Primo, Arbor antiqua, marcida & euersa: Secundo loco expeditus Eques gestans arborem, sed truncatam ramis: Tertio, Canis venaticus: Quarto, magna & atra Crux, in densa nube: Quinto, ex ea nube fulmen excuti horribile, cum ingenti fragore, sonituque terribili, tantamque deferre secum vim flammarum, visum est, vt pagum, in quem traiici videbatur, incensurum putaretur, & puella exterrita, magna voce, matris imploraret opem, seque suscipi ac tegi flagitaret. Etsi interpretationem mihi non sumo, tamen ex euentu ratiocinor, depictas his figuris mutationes in familia Saxonica, & clades, ac calamitates Ecclesiarum.

작센의 선제후이자 공작인 요한이 죽기 조금 전에 아이제나흐에서 다음과 같은 형상들이 목격되었다. 첫째는 오래되어 시들고 뿌리째 뒤집힌 나무였다. 둘째는 나무를 든 가벼운 차림의 기병이었는데, 그 나무는 가지가 잘려 있었다. 셋째는 사냥개, 넷째는 짙은 구름 속의 크고 검은 십자가였다. 다섯째로 그 구름에서 엄청난 굉음과 무서운 소리를 내며 끔찍한 번개가 내리쳐, 매우 많은 불꽃을 함께 쏟아 내는 것이 보였다. 그것이 날아드는 듯한 마을을 불태울 것이라고 생각될 정도였다. 겁에 질린 한 소녀는 큰 소리로 어머니의 도움을 청하며 자기를 안아 감싸 달라고 요구했다. 나는 해석할 권한을 자처하지 않지만, 일어난 결과를 통해 이 형상들이 작센 가문의 변화와 교회들의 파괴와 재난을 그렸다고 추론한다.

R5-p426 · PDF [769, 770]

Eo ipso tempore, quo fœdus Schmalcaldense sancitum est, hæ visæ sunt in aëre fulgere imagines, quæ exitum fœderis effigurasse iudicantur. Primo equites obseruati, quibus rustici successerunt clauis armati: Tertio, excelsa ad aquas eminuit turris, nec procul ab ea, vir quidam hauriens aquam: quem postremo insecutus magnus Draco. Priores duæ species cito euanuerunt, reliquæ diu sese conspiciendas præbuerunt.

슈말칼덴 동맹이 체결된 바로 그때 공기 중에서 빛나는 다음 영상들이 보였으며, 그것들이 동맹의 결말을 그렸다고 판단된다. 먼저 기병들이 관찰되었고, 그 뒤에 몽둥이로 무장한 농민들이 나타났다. 셋째로 물가에 높은 탑이 솟아 있었고, 그리 멀지 않은 곳에는 물을 긷는 어떤 남자가 있었다. 마지막으로 큰 용이 그를 뒤쫓았다. 앞의 두 모습은 곧 사라졌고, 나머지는 오랫동안 보였다.

원주 · R5-N193

Monstra.

기이한 모습을 한 출생체들.

원주 · R5-N194

Ostenta.

드러나 보이는 기이한 징조들.

원주 · R5-N195

Exempla ostentorum.

기이한 징조들의 사례.