원문

DE DIVINATIONVM GENERIBVS. QVOD SINT QVAEDAM DIVInationum genera non impia, nec superstitiosa, sed Christianis concessa.

Lucet in tota natura rerum miranda Dei opificis sapientia, & vestigia præsentiæ diuinæ tam expressa vndique oculis obuersantur, vt animos non prorsus feros aut Cyclopicos euidenter conuincant, quod sit Deus, cogantque eos assentiri insitis diuinitus de prouidentia notionibus. Inter hæc prouidentiæ testimonia non minimum est, connata animantibus à prima origine præsensio futurorum, significatioque eorundem in ceteris naturæ partibus atque effectio, & scientia in hominum animis, seu potius naturæ vis, quæ ratione & arte progrediens, obseruatis ac notatis signis causisque in natura, futuras res colligit, & obnunciat. Et si retinuisset humanum genus sapientiæ diuinæ radios, quos in primorum parentum animis de sua æterna luce Deus accenderat, certius & causas multorum euentuum, quos nunc coniecturis prosequimur & explicamus quomodocunque, perspexissemus: & signa, quæ in hunc finem condita, & ante nostros sunt posita oculos, vt designent aliquid, & moneant homines intellexissemus. Sed postquam obscuratum est & obfuscatum lumen sapientiæ diuinæ lapsu primorum parentum, factum, vt naturam nunc contemplemur hebetata mentis acie, ceu Solis faciem per densas nubes, aut atras in aëre nebulas contuemur. Rerum paucarum causas pernoscimus, ideoque de effectis non dextre ratiocinamur. Signa vero paucissima assequimur, aut de euentibus illis interpretamur, quos reuera denotant. [Marginal: Futurorum præuisio testimonium de Deo. Futurarum rerum cognitio primorum parentum lapsu obscurata.]

Præter hæc & alia indigentiæ mala, simul peruasit in miseram atque iræ Dei & tristissimis pœnis subiectam naturam hominum vt metus perpetuus malorum, voce diuina denunciatorum, atque ingens horribilium dubitationum & fluctuationum chaos, sic immensum desiderium seu prospiciendi ac prænoscendi, seu exquirendi quouis modo, aut impendentia mala, aut futuros euentus secundos, & nimia ad superstitionem inclinatio ac propensio. Cupiunt omnes homines natura cum sese saluos atque incolumes esse & in rebus constituti secundis, tum mala aduersaque, & perturbationes animi quasuis auersari. Idcirco solliciti de futuris, & sperantes, & metuentes, & inquietis animis magis inhiantes futuris, quam tranquille fruentes præsentibus, mirabilibus cogitationum motibus, ceu procellis maria agitantur, & nihil non faciunt, credunt, suscipiunt, quo & ex his sese fluctibus expediant, & vel præsentem stabiliant felicitatem, futuramque consequantur: vel amoliantur onus præsentium malorum, & contra aduersitates secuturas sese obfirment ac præmuniant. Cumque & diuinitus mala bonaque immitti sibi, & illa vitari, vel saltem mitigari, hæc confirmari, certo cultuum & cæremoniarum ritu, ex reliquiis de Deo noticiis persuasum habeant, ignari Dei ac voluntatis & promissionum diuinarum, qua id fiat ratione, quoue modo, anxie solliciteque inquirunt. Impelluntur ad hæc iis perturbationibus etiam, quas ἀπιστία, incredulitas, pungens perpetuarum dubitationum aculeis, vexans & vellicans animos mirifice, parit: præsenti certoque dolore, cum aduersis deiiciuntur; lætitia, cum extolluntur secundis. Spes autem & metus varias solent inquietudines & turbas commouere, & ingentes concitare fluctus, quibus intus forisque fremunt & resonant omnia. Ita fit, vt quamuis homines in acerbissimis æstibus, spes alat atque sustentet, quam nulla dies vnquam euacuabit, tamen in ipsa attentione & spe, semper sese insertat ac miscet metus, cui haud scio an non plus mali insit, quam in ipso casu [infelicitatis?]. Sic & cruciatus formidinum aceriores fiunt & animos conuellunt atrocius, quam vllæ aduersitates præsentes. Quapropter gestiunt omnes finem videre, vel spei suæ, vel metus. Inde diuinationes & ariolationes tantopere vbiqu[e] locorum & gentium inualuerunt. [Marginal: Homines quare de futuris euentibus prænoscendis solliciti. Origo diuinationum.]

번역

점복의 여러 종류에 관하여

불경하거나 미신적이지 않으며 그리스도인에게 허용된 점복의 종류가 있다는 사실

사물의 온 자연에는 창조주 하나님의 놀라운 지혜가 빛난다. 신적 현존의 자취가 사방에서 너무나 뚜렷이 눈앞에 나타나므로, 완전히 야만적이거나 퀴클롭스와 같지 않은 마음이라면 하나님이 계시다는 사실을 명백히 인정하지 않을 수 없다. 또한 하나님께서 심어 놓으신 섭리에 관한 관념에 동의하지 않을 수 없다. 이 섭리의 증거들 가운데 결코 작은 것이 아닌 증거가 있다. 생명체들이 처음 생겨날 때부터 타고난 미래에 대한 예감, 자연의 다른 부분들이 그 미래를 나타내고 실현하는 작용, 그리고 인간의 마음에 있는 지식이다. 아니, 더 정확히 말하면 이는 자연적 능력이다. 이 능력은 이성과 기술을 따라 나아가며 자연의 징표와 원인을 관찰하고 기록하여 미래의 일을 추론하고 알린다. 인류가 최초의 조상들의 마음속에 하나님께서 자신의 영원한 빛에서 불붙여 주셨던 신적 지혜의 광선을 간직했더라면, 우리는 지금 추측으로 좇으며 그럭저럭 설명하는 많은 사건의 원인들을 더 확실히 꿰뚫어 보았을 것이다. 또한 무엇인가를 가리키고 사람들에게 경고하도록 만들어져 우리 눈앞에 놓인 징표들도 이해하였을 것이다. 그러나 최초의 조상들의 타락으로 신적 지혜의 빛이 어두워지고 흐려진 뒤로는, 이제 무뎌진 마음의 눈으로 자연을 바라보게 되었다. 마치 짙은 구름이나 공중의 검은 안개를 통하여 태양의 얼굴을 바라보는 것과 같다. 우리는 극히 적은 사물의 원인만을 알아내며, 그러므로 결과들에 관해서도 능숙하게 추론하지 못한다. 징표들은 더욱 적게 이해한다. 또는 그것들이 실제로 가리키는 사건에 맞추어 해석하는 경우가 극히 드물다.

이러한 결핍의 악들과 다른 악들 외에도, 비참하며 하나님의 진노와 가장 고통스러운 형벌 아래 놓인 인간의 본성에는 다음과 같은 것들이 함께 스며들었다. 신적 음성으로 예고된 악에 대한 끊임없는 두려움과 무서운 의심과 동요의 거대한 혼돈이 그러하며, 닥쳐올 악이나 앞으로 생길 좋은 일을 내다보고 미리 알거나 어떤 방식으로든 알아내려는 끝없는 욕망, 그리고 미신으로 기울어 쏠리는 지나친 성향도 그러하다. 모든 사람은 본성상 자신이 안전하고 온전하며 형통한 처지에 있기를 원하고, 악과 역경과 마음의 온갖 혼란을 피하고자 한다. 그러므로 사람들은 미래를 걱정하고, 희망하며, 두려워한다. 불안한 마음으로 현재를 평온하게 누리기보다 미래를 더욱 갈망한다. 폭풍에 바다가 흔들리듯 놀랍도록 요동치는 생각에 휩쓸리며, 이 물결에서 빠져나오려고 하지 않는 일도, 믿지 않는 일도, 떠맡지 않는 일도 없다. 현재의 행복을 굳히고 미래의 행복을 얻거나, 현재의 악이 주는 짐을 벗어 버리고 앞으로 닥칠 역경에 맞서 자신을 굳게 하고 미리 방비하려는 것이다.

하나님에 관한 지식의 잔재 때문에, 사람들은 악과 선이 신적 힘으로 자기들에게 보내지며, 특정한 예배와 의식의 절차에 따라 악을 피하거나 적어도 누그러뜨리고 선을 확고히 할 수 있다고 확신한다. 그러나 하나님과 그분의 뜻과 신적 약속들을 알지 못하므로, 어떤 방도와 방식으로 그것이 이루어지는지 초조하고 불안하게 찾는다. 사람들은 또한 ‘아피스티아’, 곧 불신앙이 낳는 혼란에 떠밀려 이런 일을 한다. 불신앙은 끊임없는 의심의 가시로 마음을 찌르며 몹시 괴롭히고 뒤흔든다. 역경에 짓눌릴 때는 눈앞의 확실한 고통에, 형통함으로 고양될 때는 기쁨에 떠밀린다. 희망과 두려움은 여러 불안과 혼란을 일으키고 거대한 파도를 일으키곤 한다. 이 때문에 안팎의 모든 것이 소란스럽게 울리고 메아리친다.

이리하여 아무리 격렬한 고통 속에서도, 어느 날도 결코 헛되게 만들지 못할 희망이 사람을 먹이고 지탱해 주지만, 바로 그 기다림과 희망 속에 언제나 두려움이 끼어들어 섞인다. 이 두려움 안에는 실제로 불행을 당하는 일 자체보다 더 큰 악이 있는지도 모른다. 이처럼 두려움의 고통은 더욱 쓰라려지고, 현재의 어떤 역경보다도 더 사납게 마음을 뒤흔든다. 그러므로 모든 사람은 자기의 희망이나 두려움이 어떻게 끝날지 보기를 갈망한다. 여기서 점복과 예언 점술이 모든 곳과 모든 민족 사이에서 이토록 널리 퍼졌다.