전사 관례: 긴 s는 s로 표시하고, 행말 분철은 합친다. 인쇄 철자·약자·구두점은 가능한 한 보존한다. 반복되는 쪽머리·장서명·면수·캐치워드는 별도 원전 목록에 기록하며 산문으로 중복 번역하지 않는다.
원문
Concurrunt itaque in spiritualibus semper hæ tres causæ in homine, Spiritus sanctus efficaciter mouens virtute noua spirituali, per verbum, vires humanas, mentem ac voluntatem: accendens in illa lucem nouam: In hac ciens nouos motus & actiones, virtute noua. Et agunt singulæ suo loco & ordine: vires humanæ vt subiectum, in quod se efficacia Spiritus per verbum expromit, quo vult metro, sed incitatæ, vt dixi, à duobus principiis contrariis. Vno innato prauo, altero aduentitio nouo Spiritus sancti ex huius virtute & ductu. Et in certamine perpetuo peragentes, quod rectum est, ac bonum, ad Dei gloriam & salutem nostram victoria Spiritus: quod aduersum verbo ac spiritui victoria carnis ex sese, aut ex instinctu & præsidio Diaboli & mundi, in Dei contumeliam & hominum perniciem. Nec aliter fit applicatio beneficiorum Christi in regeneratione, conuersione, ac renouatione hominis spirituali, quam hoc modo. Crescit autem nouitas in sapientia & intelligentia spirituali, in iusticia & sanctitate vera, & in omni robore spirituali, secundum gloriosam vim Spiritus, quæ confertur credentibus. In his igitur crescit precationibus ardentibus, studio, vigilantia, circumspectione, certaminibus internis & externis, cum iis, quos dixi, hostibus, carne, Diabolo, & malis hominibus, tolerantia in cruce & afflictionibus, exercitiis, assiduis in omni cogitatione, sermone, & opere bono, sicut ostendit parabola de talentis, & docet dictum: Habenti dabitur, à non habente etiam quod habet, auferetur. Habenti, id est, defodienti aut negligenti talentum suum, sed illud vsu assiduo bene collocanti in vsum & commodum aliorum, suo cum fœnore. Idem etiam deinceps superinduetur, id est, maiore luce perfundetur, & donis ornabitur ac cumulabitur maioribus in vita æterna, cuius consequendæ atque obtinendæ causa, ministerium verbi & Sacramentorum in hac vita institutum est, quod cessabit, quando coram se Deus nobis ostendet & communicabit.
번역
그러므로 영적인 일들에서는 언제나 이 세 원인이 인간 안에서 함께 작용한다. 성령께서는 새로운 영적 능력으로 말씀을 통해 인간의 능력들, 곧 정신과 의지를 효과적으로 움직이신다. 정신 안에는 새로운 빛을 붙이시고, 의지 안에는 새로운 능력으로 새로운 움직임과 행위를 일으키신다. 각각은 자기 자리와 질서에서 활동한다. 인간의 능력들은 성령의 효력이 말씀을 통해 원하시는 분량만큼 자신을 드러내는 바탕으로 활동한다. 그러나 앞서 말했듯이, 그것들은 서로 반대되는 두 원리로부터 자극받는다. 하나는 타고난 악한 원리이며, 다른 하나는 성령의 능력과 인도에서 비롯하여 새롭게 들어온 원리이다. 인간의 능력들은 끊임없는 싸움 가운데 성령의 승리로 올바르고 선한 것을 행하여 하나님의 영광과 우리의 구원에 이른다. 반면 육신의 승리로, 자기 자신에게서 또는 마귀와 세상의 충동과 도움에서 비롯하여 말씀과 성령에 맞서는 것을 행하면 하나님을 모욕하고 사람들을 파멸시킨다. 인간의 거듭남과 회심과 영적인 새롭게 됨에서 그리스도의 은택이 적용되는 일은 이 방식 외에 다른 방식으로 일어나지 않는다. 이 새로움은 신자들에게 주어지는 성령의 영광스러운 힘에 따라, 영적 지혜와 이해력, 참된 의와 거룩함, 그리고 모든 영적 강건함에서 자란다. 그러므로 이 새로움은 뜨거운 기도와 힘씀과 깨어 있음과 신중함, 앞서 말한 적들인 육신과 마귀와 악한 사람들과 벌이는 내적·외적 싸움, 십자가와 고난 가운데의 인내, 모든 선한 생각과 말과 행위를 끊임없이 훈련하는 일로 자란다. 달란트의 비유가 이를 보여 주며 다음 말씀이 이를 가르친다. ‘가진 사람에게는 주어지고, 가지지 못한 사람에게서는 그가 가진 것마저 빼앗길 것이다.’ ‘가진 사람에게’란 곧 자신의 달란트를 묻어 두거나 소홀히 하는 사람에게, 그러나 그것을 꾸준히 잘 운용하여 이익을 더하면서 다른 사람들의 쓰임과 유익을 위해 사용하는 사람에게라는 말이다. 같은 사람은 그 뒤에 덧입게도 될 것이다. 곧 영원한 생명 안에서 더 큰 빛으로 가득 채워지고 더 큰 선물들로 꾸며지며 풍성해질 것이다. 바로 그 영원한 생명을 얻고 누리게 하려고 이 생애에서 말씀과 성례의 직무가 제정되었다. 하나님께서 자신을 우리에게 직접 드러내시고 나누어 주실 때에는 그 직무가 그칠 것이다.