전사 관례: 긴 s는 s로 표시하고, 행말 분철은 합친다. 인쇄 철자·약자·구두점은 가능한 한 보존한다. 반복되는 쪽머리·장서명·면수·캐치워드는 별도 원전 목록에 기록하며 산문으로 중복 번역하지 않는다.
원문
Plato animas præstantium virorum, qui vel Philosophiam excoluissent, vel seriis virtutum studiis atque exercitiis vitam traduxissent, & subiissent pericula, sustinuissentque certamina, pro defensione iusticiæ, & pro Rebuspublicis: Eas (inquam) Plato disputat laxatas atque explicatas corporum vinculis, recta subuehi in cœlum, doctrina & recte factis, velut alis: Reliquorum, qui turpitudini dediti fuissent, ac luxuriæ, omninoque vitam à virtute alienam egissent, seque multis variorum vitiorum sordibus aggrauassent, onere sordium etiam cum enitantur sursum, reprimi, terræque affigi, & vagari circa sepulchra, suasque deplorare miserias tantisper, donec & meritas luant pœnas, & contractas expient, atque expurgent sordes. Has apparere quandoque, ac conspici, nonnunquam gemitus exaudiri earundem, atque eiulatus.
번역
플라톤은 뛰어난 사람들의 영혼을 논한다. 이들은 철학을 닦았거나 덕을 진지하게 추구하고 연마하며 삶을 보냈으며, 정의를 지키고 국가를 위해 위험을 감수하고 싸움을 견딘 사람들이었다. 다시 말해 플라톤은 이런 영혼들이 몸의 결박에서 풀려나 벗어나면, 배움과 올바른 행실을 날개 삼아 곧장 하늘로 올라간다고 논한다. 반면 수치스러운 일과 사치에 빠지고, 전적으로 덕에서 벗어난 삶을 살며, 갖가지 악덕의 많은 더러움으로 자신을 무겁게 한 나머지 사람들의 영혼은 위로 오르려 애써도 그 더러움의 무게에 눌려 땅에 붙잡힌다. 그들은 무덤 둘레를 떠돌며 자신들의 불행을 탄식한다. 마땅한 벌을 치르고, 끌어들인 더러움을 속죄하여 씻어 낼 때까지 그러한다. 이런 영혼들이 때때로 나타나 눈에 보이고, 그 신음과 통곡이 이따금 들린다고 한다.
원문
Plutarchus, ex narratione Solei cuiusdam, qui ex lapsu, colludente Diabolo, mortuus post triduum reuixerat, dissimilia Platonicis recitat: Nimirum animas omnes promiscue cum emigrarunt à corporibus, bullarum instar, humana specie efferri sursum, densumque & confertum agmen animarum volitare in aere, sed dissimiliter. Impollutas enim rapidissimo motu, discusso ac superato aere, in summam cœli arcem, quieti beatorum destinatam, perferri: reliquias pro sordium, quas, criminibus, ac vita scelerata, sibimetipsis aspersissent ac cumulassent, discrimine, varie huc atque illuc agitari, nunc sursum contendere, sed retrahi ac deiici pondere sordium incumbentium, mox in gyros conuolui, rotarum instar, & complicari inter sese mutuoque complexu cohærescere aliquandiu, & rursus diuelli.
번역
플루타르코스는 솔로이 출신의 어떤 사람의 이야기를 따라 플라톤의 설명과 다른 것을 전한다. 그 사람은 추락하여 죽었다가 마귀의 장난으로 사흘 뒤에 되살아났다고 한다. 그의 말에 따르면, 모든 영혼은 구별 없이 몸을 떠나면 거품처럼 인간의 모습을 한 채 위로 떠오르고, 조밀하고 빽빽한 영혼의 떼가 공중을 날아다니되 그 양상은 서로 다르다. 더럽혀지지 않은 영혼들은 지극히 빠른 움직임으로 공기를 헤치고 넘어, 복된 자들의 안식에 정해진 하늘의 가장 높은 성채로 옮겨진다. 나머지 영혼들은 범죄와 사악한 삶으로 자신에게 끼얹고 쌓은 더러움의 차이에 따라 이리저리 갖가지로 내몰린다. 때로 위로 나아가려 하지만 자신을 짓누르는 더러움의 무게에 끌려 내려와 떨어지고, 곧 수레바퀴처럼 빙빙 돌며 서로 얽혀 한동안 맞붙은 채 엉켜 있다가 다시 떨어져 나간다.
원문
His Ἀδράστειαν, Adrastiam, Iouis & Necessitatis filiam, iudicem & vindicem constitutam esse: hanc consistere in summo loco, prouidereque ne elabatur aliqua, aut pœnas declinet, & decernere de modo pœnarum, partirique discrimina trifariam, vt eas, quæ vel parum culpæ & vitiorum conflassent, aut maximam earum partem huius vitæ calamitatibus, exhausissent atque eluissent, breui leuique supplicio afficiendos daret τῇ ποινῇ pœnæ: his proximas, quibus, ob maiores & impressas altius scelerum sordes, acerbiore medicina opus esset, & expurgatione fortiore, traderet purgandas τῇ δίκῃ, iudicio: reliquas, quæ ita viciis scaterent, vt elui perpolirique difficillime possent, τῇ ἐριννύι, Erinnydi, crudelissime torquendas & excarnificandas commendaret: continuarique cruciatus illos & supplicia, eo vsque donec labes sit extersa omnis, atque extirpata.
번역
이 영혼들의 재판관이자 징벌자로는 유피테르와 필연의 딸 ‘아드라스테이아(Ἀδράστεια)’, 곧 아드라스티아가 세워졌다고 한다. 그녀는 가장 높은 곳에 서서 어느 영혼도 빠져나가거나 벌을 피하지 못하도록 살피고, 형벌의 방식을 결정하며, 차등을 세 갈래로 나눈다. 허물과 악덕이 적게 쌓였거나, 그 대부분을 이 삶의 재난으로 이미 소진하고 씻어 낸 영혼들은 짧고 가벼운 벌을 받도록 ‘포이네(ποινή)’, 곧 형벌에게 넘긴다. 그다음 영혼들은 범죄의 더러움이 더 크고 더 깊이 새겨져 더 쓰라린 약과 더 강력한 정화가 필요하므로, 깨끗이 씻도록 ‘디케(δίκη)’, 곧 재판에게 넘긴다. 나머지 영혼들은 악덕이 너무나 들끓어 씻어 내고 닦아 내기가 지극히 어려우므로, 더없이 잔혹하게 고문하고 살을 찢도록 ‘에리뉘스(Ἐριννύς)’에게 맡긴다. 그리고 그 고통과 형벌은 모든 오염이 닦여 없어지고 뿌리 뽑힐 때까지 계속된다고 한다.
Platonis opinio de animabus defunctorum.
죽은 이들의 영혼에 관한 플라톤의 견해.
Plutarchi opinio de animabus.
영혼에 관한 플루타르코스의 견해.