원문

Secundo certissima sunt & vaticinia de Imperiorum serie, administratione, distractione, ruinis, successibus in gubernatione, qualia sunt Danielis vaticinia, Esaiæ, Ieremiæ & Ezechielis quædam. Habet enim Deus comprehensam mente velut Ideam omnium Imperiorum, & rerum in Imperiis gerendarum: Quæ quocunque tempore euentura sint quo ordine, quibus autoribus, quo successu, quo exitu, multo ante prospicit, præuisa ita distribuit, ac determinat vt virtutem afficiat præmiis, scelera puniat. Vult enim genus humanum, multiplicibus colligatum fœderibus, præcipue vero politiis, velut carceribus septum & conclusum, viuere coniunctim, collatisque & coniunctis operis, cum doctrinam de Deo, aliasque vitæ necessarias artes explicare, illustrare ac propagare, tum hanc societatem fouere ac tueri. Vult imperia Ecclesiarum & omnium honestarum artium domicilia & propugnacula, ac veræ disciplinæ neruos esse, exequi iustitiam, ornare præmiis virtutem, patrocinari insontibus, custodire ac defendere pacem, coercere ac compescere iniuste & tyrannice grassantes, punire libidines. Idcirco & indidit huius sensum omnibus non prorsus feris, vt ament, expetant, quærant, & complectantur veram animorum in politica vitæ consuetudine coniunctionem, & ipse tanquam in statione consistens, custodit Imperia tanta seueritate, vt eos qui moliuntur dissipationes, aut turbant recte constitutos cœtus occulte, vel palam, mirabiliter, præter omnium spem & opinionem, vel detectis insidiis, iudicibus vinciendos tradat: vel, si laqueos iudiciorum declinent & euadant horribiliter cœlitus vlciscatur. Quando vero rebus secundis, & ad voluntatem fluentibus, opibusque, & potentia animi elati exultant, luxuriant, & ferociunt: Quando crescunt impune εἰδωλομανίαι, insani idolorum cultus, tyrannides, libidines, & alia scelera publice & priuatim; Deus excitat, armat, & roborat alios, qui & ipsos tollunt principes, & florentissima regna vastant, ac delent: Deus est enim, qui transfert & constituit Imperia Mundi. [Marginal64: Vaticinia de Imperiis.] Etsi vero immutabiliter scelera odit Deus: tamen & tolerat, & quousque toleraturus sit, definit, & quando, mutatis Imperiis, ea vindicaturus sit, decernit. Hæc decretio, etiamsi sit patefacta, non tamen euentum necessario attrahit, vt frustra speretur consecuturum aliud, quam quod promulgatum est. Fit enim propter causas positas in potestate libera voluntatis hominum, quæ cum sit domina actionum liberrima; aliter agere, quam prædictum est, potest. Nec præuisio adfert voluntati necessitatem, vi cogentem eam ad præuisas diuinitus actiones. Idcirco vaticinia περὶ τῆς τῶν μοναρχῶν ἢ αὐξήσεως, ἢ γε ἀκμῆς, ἢ τῆς παρακμῆς, de monarchiarum amplificatione, siue incremento, siue decremento, de ruinis, & interitu, sola, necessitate consequentiæ, seu καθ’ ὑπόθεσιν, necessaria sunt:

번역

둘째로, 제국들의 계승과 통치, 분열과 붕괴, 다스리는 일의 성과에 관한 예언도 지극히 확실하다. 다니엘의 예언들과 이사야·예레미야·에스겔의 일부 예언이 그러하다. 하나님은 모든 제국과 그 안에서 이루어질 일들의 모형과 같은 것을 마음속에 품고 계시기 때문이다. 언제 어떤 일이 일어날지, 어떤 순서로 누구에 의해 이루어지며, 어떤 성과와 어떤 결말을 맞을지를 훨씬 앞서 보신다. 그리고 미리 보신 일을 덕에 상을 주고 범죄를 벌하는 방식으로 나누어 정하신다.

그분은 인류가 여러 결속으로 묶이고, 특히 국가들에 의하여 감옥으로 에워싸고 가두듯 둘러싸인 채, 함께 살아가기를 원하신다. 노력을 합치고 공동으로 일하여 하나님에 관한 가르침과 삶에 필요한 다른 기술들을 설명하고 밝히고 전파하며, 또한 이 공동체를 기르고 지키기를 원하신다. 그분은 제국들이 교회와 모든 훌륭한 학문의 거처이자 보루이며 올바른 훈육의 힘줄이 되기를 원하신다. 정의를 시행하고, 덕을 상으로 기리며, 무고한 이들을 보호하고, 평화를 지키고 방어하며, 부당하고 폭압적으로 날뛰는 자들을 억제하고 제어하며, 방종을 벌하기를 원하신다.

그래서 완전히 야만적이지는 않은 모든 사람에게 이런 의식을 심어 주셨다. 정치 공동체의 생활 속에서 마음들이 참되게 결합하는 일을 사랑하고 바라며 찾고 받아들이게 하신 것이다. 그분 자신도 보초를 서는 분처럼 지극히 엄격하게 제국들을 지키신다. 공동체를 흩어 놓으려 꾀하거나 바르게 세워진 집단을 몰래 또는 드러내 놓고 어지럽히는 자들을, 모든 이의 기대와 예상을 넘어서 놀라운 방식으로 벌하신다. 음모를 드러내어 재판관에게 넘겨 결박하게 하시거나, 그들이 재판의 올가미를 피하여 빠져나가면 하늘에서 무섭게 응징하신다.

그러나 일이 잘 풀리고 뜻대로 흘러가며 재산과 권력이 커진 데에 마음이 높아져 들뜨고 사치하며 사나워질 때, ‘에이돌로마니아이’, 곧 미친 우상숭배와 폭정, 방종 및 다른 범죄가 공적으로나 사적으로나 벌받지 않은 채 자라날 때에는, 하나님이 다른 이들을 일으키고 무장시키며 강하게 하신다. 그들은 바로 그 군주들을 없애고, 가장 번성하던 왕국들을 황폐하게 하며 멸망시킨다. 세상의 제국들을 옮기고 세우시는 분은 하나님이시기 때문이다.

하나님은 범죄를 변함없이 미워하시지만, 참기도 하시며 어디까지 참으실지 정하시고, 언제 제국들을 바꾸어 그 범죄를 벌하실지도 결정하신다. 그러나 이 결정이 드러났다 해도, 공표된 것과 다른 결과를 기대하는 것이 헛될 정도로 사건을 필연적으로 끌어오지는 않는다. 그 결정은 인간의 자유의지가 지닌 권능 안에 놓인 원인들 때문에 이루어진다. 의지는 행위의 지극히 자유로운 주인이므로, 예언된 것과 다르게 행동할 수 있다. 예견이 의지에 필연성을 부여하여 하나님이 미리 보신 행동을 억지로 하게 만드는 것도 아니다. 그러므로 ‘군주들의 성장이나 전성기 또는 쇠퇴에 관한’ 예언, 곧 라틴어로 말하면 군주국의 확장이나 증가 또는 감소, 붕괴와 멸망에 관한 예언은 오직 조건적 귀결의 필연성으로, 다시 말해 ‘가정 아래서’ 필연적인 것이다.