Πυροσκοπία & πυρομαντεία, ex incensarum & iam ardentium victimarum flammis, de euentibus coniecturas capiebat.
‘퓌로스코피아’(πυροσκοπία)와 ‘퓌로만테이아’(πυρομαντεία)는 불붙어 이미 타고 있는 제물의 불꽃에서 사건의 결과를 추측하였다.
Præcipua autem fuit, apud omnes gentes, ratio & reuerentia ignis. Insederat enim in animis hominum, illa, quæ, inde vsque à Patribus, manarat opinio, de inflammatis cœlitus victimis: quod ita intelligebant, vt Deum ipsum, flammeæ specie, ex alto delapsum, victimas deuorasse crederent.
모든 민족은 불을 특별히 중시하고 경외하였다. 조상들로부터 줄곧 전해 내려온, 하늘의 불로 제물이 타올랐다는 생각이 사람들의 마음에 자리 잡았기 때문이다. 그들은 이를 하나님 자신이 불꽃의 모습으로 높은 곳에서 내려와 제물을 삼켰다는 뜻으로 이해하고 믿었다.
Inde, & numen flammis illis condi tegique, & cum rapidissimo motu in sublime tenderet, abripi eo ab aris victimas, transferrique in cœlum, neque, in vlla sacrificiorum parte clariora certioraque, de numinis affectu, testimonia conspici, statuebant firmiter. Quare, nec quouis igne adolendis sacrificia vtebantur, sed eo tantum, quem ex fomite, à radiis solaribus incenso propagatum, lignis appositis, perpetuò, in peculiaribus templis, magna religione, fouebant & conseruabant, ita vt neque extingui eum sinerent, neque vsurpari aliò, nisi ad solas victimas, & vt pollutum expiarent.
이로부터 그들은 신이 그 불꽃들 안에 감추어지고 가려지며, 불이 아주 빠르게 위로 솟을 때 제물들이 제단에서 낚아채여 하늘로 옮겨진다고 굳게 생각하였다. 또한 제사의 어느 부분에서도 신의 태도에 관한 이보다 더 분명하고 확실한 증거를 볼 수 없다고 여겼다. 그러므로 제물을 태울 때 아무 불이나 사용하지 않았다. 태양 광선으로 불붙인 불씨에서 옮겨 얻어, 장작을 더하며 특별한 신전에서 큰 경건함으로 끊임없이 지키고 보존하는 불만 사용하였다. 그 불을 꺼지게 하지 않았으며, 오직 제물을 바치는 일 외에는 다른 용도로 쓰지 못하게 하였고, 그 불이 더럽혀지면 정화하였다.
Romani custodiebant eum ignem, tanquam arcanum & cœleste depositum, per virgines Vestales seu ἑστιάδας, conditum in penetralibus sacris, & velut sanctiore recessu templi Vestæ, cum Palladio, & Diis Penatibus, Troia aduectis: quo nulli hominum, nisi Vestalibus & Pontifici, vt ἱεροφάντῃ καὶ ἱεροφύλακι sacrorum antistiti & custodi adire fas erat.
로마인들은 그 불을 하늘에서 맡겨진 비밀스러운 보물처럼 여겨, 베스타의 처녀 사제들, 곧 ‘헤스티아데스’에게 지키게 하였다. 불은 트로이아에서 가져온 팔라디움과 페나테스 신상들과 함께 베스타 신전의 거룩한 내실, 이를테면 더욱 성스러운 깊숙한 곳에 보관되었다. 거기에는 베스타 사제들과, ‘히에로판테스이자 히에로퓔락스’, 곧 성스러운 의례의 우두머리이자 수호자인 폰티펙스 외에는 누구도 들어갈 수 없었다.
Templum ipsum hodie adhuc forma circulari rotundum, in valle, quæ Palatino & Capitolino interiacet, visitur, notum nomine S. Mariæ de Gratia. Id interdiu ingredi vetabatur nemo: sub noctem eò accedere, masculo non licebat, fœmellæ fas erat: Neque effigiem in eo aliquam, nec simulacrum collocabant vllum. Vestam enim, diuinum ignem credebant esse, vt, velut per somnium, à maioribus acceperant, qualem, in tabernaculo Domini, sacerdotes Israëlitici nutriebant.
그 신전은 오늘날에도 팔라티누스 언덕과 카피톨리누스 언덕 사이 골짜기에서 둥근 원형 건물로 볼 수 있으며, 산타 마리아 데 그라티아라는 이름으로 알려져 있다. 낮에 들어가는 것은 누구에게도 금하지 않았으나, 밤이 가까워지면 남자는 접근할 수 없고 여자만 허용되었다. 그 안에는 어떤 형상이나 신상도 두지 않았다. 그들은 베스타가 신성한 불 자체라고 믿었기 때문이다. 조상들에게서 마치 꿈결에 전해 받은 것처럼, 이스라엘의 사제들이 주님의 성막에서 지키던 그런 불이라고 여겼다.
Et Vestæ nomen Latinis, τῆς ἑστίας Græcis, quorum vna est origo, & forma eadem, nihil significant, Latinorum vel Græcorum lingua. Hebræa est vtraque vox, & quidem ex Eschia composita, quod ignem Dei significat. Ex quo satis apparet, à Patribus, hanc consuetudinem defluxisse, & remansisse inter Ethnicos, cum tenui vmbra deprauatorum rituum.
라틴인들의 베스타와 그리스인들의 헤스티아라는 이름은 기원도 하나이고 형태도 같지만, 라틴어나 그리스어로는 아무 뜻도 없다. 둘 다 히브리어이며, 하나님의 불을 뜻하는 ‘에스키아’에서 만들어진 말이다. 이로써 이 관습이 조상들에게서 흘러나와, 변질된 의례들의 희미한 그림자와 함께 이교도들 사이에 남았음을 충분히 알 수 있다.
Videtur & Ascanij nomen aliud significare nihil quàm sacri ignis custodem & sacerdotem, ab Esch Kohen.
아스카니우스라는 이름도 ‘에스 코헨’(Esch Kohen)에서 나온, 거룩한 불의 수호자이자 사제라는 뜻 외에 다른 의미는 없는 듯하다.
Collegium Vestalium, à Numa Pompilio, institutum principio, & quatuor tantum virgines solemniter initiatas, quarum nomina feruntur fuisse, Gegania, Berenia, Camilla, & Torpeia: lapsis inde temporibus, cum in sex partes populus diuisus esset, quo ciuium partibus Vestalium numerus responderet, duas additas, Dionysius autor est:
디오니시오스에 따르면 베스타 사제단은 처음에 누마 폼필리우스가 세웠으며, 정식으로 입문한 처녀는 네 명뿐이었다. 그 이름은 게가니아, 베레니아, 카밀라, 토르페이아였다고 전한다. 그 뒤 시간이 지나 백성이 여섯 부분으로 나뉘자, 시민들의 구분에 사제 수를 맞추려고 두 명을 더하였다.
Ἑστιάδες παρθένοι ὑπὸ Νουμᾶ καθιερωθεῖσαι δ᾽ τὸν ἀριθμόν, αἷς ὕστερον δύο προσετέθησαν ἓξ γινόμεναι διέμειναν. i. e. Virgines Vestales numero quatuor, à Numa sacris initiatæ: quibus deinceps duas adiecerunt, quæ factæ permanserunt.
‘누마가 성직에 봉헌한 베스타의 처녀들은 수가 넷이었고, 뒤에 둘이 더해져 여섯이 된 채 유지되었다.’ 곧 라틴어로는 이렇다. ‘네 명의 베스타 처녀들이 누마에 의해 성례에 입문하였다. 뒤에 둘을 더하여, 그렇게 된 수가 유지되었다.’
Aucto tandem & propagato imperio, creuit numerus ad vicenarium, quarum, quæ præsidebat, dicebatur Maxima.
마침내 제국이 커지고 확장되자 수가 스무 명으로 늘어났으며, 그 가운데 우두머리는 ‘막시마’라고 불렸다.
Cooptabantur in hunc ordinem, arbitrio decretoque Pontificis Max. delectæ ex ingenuis & libero patre genitis, quarum integritas erat summa, pudor incorruptus, virtus perfectissima: inuitæ vero ac detrectantes etiam cogebantur. Si qua mortem oppetierat, in eius locum surrogabatur alia, quam nec minorem sex, nec maiorem decem annis, nec patrimam aut matrimam esse, nec oris aut sensuum vitio aliquo laborare, nec patre, qui tres pluresue suscepisset filios, nec matre, quæ diuortium fecisset, procreatam esse oportebat.
이 사제단에는 폰티펙스 막시무스의 판단과 결정에 따라, 자유민으로 태어나고 아버지도 자유민인 여자들 가운데서 뽑힌 이들이 들어왔다. 그들의 온전함은 뛰어나고, 정숙함은 훼손되지 않았으며, 덕은 가장 완전해야 했다. 원하지 않거나 거부하는 이들도 강제로 뽑았다. 한 사람이 죽으면 다른 사람을 그 자리에 세웠다. 새로 뽑는 이는 여섯 살보다 어려서도 열 살보다 많아서도 안 되었고, ‘파트리마’나 ‘마트리마’여서도 안 되었으며, 말이나 감각에 어떤 결함이 있어서도 안 되었다. 또한 아들 셋 이상을 둔 아버지나 이혼한 어머니에게서 태어난 아이여서도 안 되었다.
Admissæ ad sacerdotium, sacrum ignem fictilibus vasculis inclusum, repositumque in abditissimis penetralibus Vestæ, subdito, cum opus esset, alimento, tuebantur & asseruabant, eamque curam & custodiam per vices agebant.
사제직에 받아들여진 뒤에는 베스타 신전의 가장 깊숙한 내실에 놓인 토기 그릇들 속의 거룩한 불을 지켰다. 필요할 때 땔감을 더하며 보호하고 보존하였으며, 그 돌봄과 경비를 번갈아 맡았다.
Si quando extinctus foret, id inter maxima prodigia habitum, & anxia solicitudine, expiatum fuit: nec minus negotia omnia cessabant, & intermittebantur, illo non procurato, aut diis non propiciatis, quàm si dira aut tetra prodigia renunciata essent.
언젠가 불이 꺼지면 이를 가장 큰 기이한 조짐 가운데 하나로 여기고, 몹시 걱정하며 속죄 의식을 행하였다. 그 일을 바로잡거나 신들을 달래기 전까지는 모든 업무를 멈추고 중단하였다. 무섭거나 흉측한 조짐이 보고되었을 때와 다름없었다.
Ea vero virgo, cuius iniuria defecisset ignis, à Pontifice Maximo in conclaui abdito, locoque penitus abstruso, lineo velo obtento, flagris cædebatur.
자신의 잘못으로 불이 꺼진 처녀는 외진 방, 깊이 숨겨진 장소에서 아마포 휘장을 친 채 폰티펙스 막시무스에게 채찍을 맞았다.
Extinctus reparabatur, vase æneo pellucido, trium angulorum, ad Solis iubar exposito detentoque eo vsque, donec radii repercussu, vibratuque, & collectione, calore aucto, aridus fomes, ex aduerso collocatus, ignem inde conciperet.
꺼진 불은 반짝이는 삼각형 청동 그릇을 햇빛에 내어 놓아 다시 얻었다. 광선이 반사되고 움직이며 모여 열이 높아져, 맞은편에 놓은 마른 불씨 재료가 불붙을 때까지 그대로 두었다.
Initiatas triginta annorum castitatem spondere & præstare oportebat: quos ita partiebantur, vt primo decennio, quæ, de cultu, & ceremoniis, ritibusque sacrorum, libris descripta erant, ediscerent: altero, quæ didicissent, opere complerent: tertio, alias, eadem disciplina, cui ipsæ assueuerant, instruerent & exercerent.
입문한 이들은 30년 동안 순결을 지키겠다고 서약하고 실제로 지켜야 했다. 그 기간을 나누어 첫 10년에는 예배와 의식과 제사의 의례에 관해 책에 기록된 것을 배우고, 다음 10년에는 배운 것을 실제로 행하며, 마지막 10년에는 자신들이 익힌 같은 학문으로 다른 이들을 가르치고 훈련하였다.
Conuictæ & damnatæ incestus, stata die, sub effossa humo, ad portam Collinam, in loco, cui scelerato nomen erat, viuæ defodiebantur: Stuprator in comitio cædebatur ad necem.
순결을 어긴 죄가 입증되어 유죄 판결을 받은 이들은 정해진 날에 콜리나문 곁의 ‘스켈레라투스’, 곧 죄악의 장소라 불리는 곳에서 땅을 파고 산 채로 묻었다. 관계를 맺은 남자는 집회장에서 죽을 때까지 매를 맞았다.
In imo foueæ subterraneæ, quo scalis descensus patebat, reposita erant, lectulus, lucerna ardens, panis, lac, aqua, & olei modicum. Virginem damnatam, cum demtis vittis è vertice, cultu miserabili, maximo omnium horrore, eo Pontifex feretro perduxisset, solutam vinculis, solenne præfatus carmen, ad ostium foueæ constituebat, cumque descendisset, illo auerso, mox scalis sublatis cæteris, aggesta desuper humo, viam obruebant. Illa die tanquam lugubri & ominosa, iusticio indicto, nihil publicè geri licebat.
사다리로 내려갈 수 있는 지하 구덩이 바닥에는 작은 침대, 켜진 등잔, 빵, 젖, 물, 약간의 기름을 놓아 두었다. 사형을 선고받은 처녀의 머리에서 띠를 벗기고 비참한 차림으로 들것에 실어, 모두가 몹시 두려워하는 가운데 폰티펙스가 그곳으로 데려왔다. 그는 그녀의 결박을 풀고 정해진 문구를 낭송한 뒤 구덩이 입구에 세웠다. 그녀가 내려가면 그는 몸을 돌렸고, 다른 이들은 곧 사다리를 치운 다음 위에서 흙을 쌓아 통로를 메웠다. 그날은 애도와 불길함의 날로 여겨 공무 정지를 선포하였으며, 어떤 공적인 일도 행할 수 없었다.
Si quando Vestales sacra diis libarent, aut Vestæ rem diuinam facerent, vittis incedebant redimitæ albis, prætextu oblongo & quadrangulo desuper imposito, fibulaque subnexo, & albo indutæ vestimento, cui suffibulum nomen erat: & mola saleque tuso in fictilem ollam missis, aqua mox iniecta, sacra faciebant.
베스타 사제들이 신들에게 예물을 바치거나 베스타에게 제사를 올릴 때는 흰 띠를 두르고 걸어 나왔다. 길쭉한 네모 천을 위에 덮어 핀으로 고정하였으며, ‘수피불룸’이라 부르는 흰 옷을 입었다. 그리고 곡분과 빻은 소금을 토기 항아리에 넣고 곧 물을 부어 제사를 거행하였다.
Desectum capillitium perire atteriue non sinebant: sed in lotum arborem conspicuæ magnitudinis, quæ in Lucinæ ara colebatur, tanquam sacrosanctum deponebant, quæ inde capillata dicta est.
잘라 낸 머리카락은 없어지거나 닳아 없어지게 두지 않았다. 루키나의 제단에서 귀하게 기르던 눈에 띄게 큰 로투스나무에 지극히 성스러운 것처럼 올려놓았다. 그 때문에 그 나무를 ‘카필라타’, 곧 머리카락을 지닌 나무라고 불렀다.
Tantus est habitus huic ordini honos, vt & aduersus eas, aut iussa & decreta earum, nulli Magistratui intercedere liceret: &, si qua dissidia incidissent, vel offensæ, aut seditiones exortæ fuissent, Vestalibus intercedentibus & deprecantibus componerentur, & pacis fœdera inirentur: idque ideo, quod æterni & sacri ignis custodes essent, & conseruatrices.
이 사제단이 받은 존경은 매우 컸다. 어떤 관직자도 그 사제들이나 그들의 명령과 결정에 반대할 수 없었다. 분쟁이나 충돌, 반란이 일어나면 베스타 사제들이 중재하고 간청하여 이를 해결하고 평화의 조약을 맺었다. 그들이 영원하고 거룩한 불의 수호자이자 보존자였기 때문이다.
Persæ etiam, Assyrii, Chaldæi, & Medi, ignem perennem ac peruigilem aluerunt, cui, ceu Deorum maximo, hostias mactare, & solennia festa, statis diebus, regio apparatu, & sumtibus magnificis, celebrare, atque, ex illo euenta rerum ediscere atque interpretari, assuerant.
페르시아인, 아시리아인, 칼데아인, 메디아인들도 영원히 꺼지지 않고 밤새 타는 불을 길렀다. 그 불을 신들 가운데 가장 위대한 존재처럼 여겨 제물을 죽여 바치고, 정해진 날에 왕실의 장엄한 준비와 막대한 비용으로 정기 축제를 거행하였다. 또 그 불에서 사건의 결과를 배우고 해석하는 데 익숙하였다.
Persæ suum ignem, quem vel patria, vel, vt potius reor, Hebræa, sed deprauata voce, Ormasda vocabant, annuatim certis diebus festis candido impositum equo, tanquam numen, circumducebant. Cum pompa maxima, sequebatur equum Rex Persicus: hunc regni proceres, & maxima populi multitudo comitabatur, vt Xenophon annotauit.
페르시아인들은 그 불을 자기 나라 말로, 또는 내 생각에는 그보다 오히려 변질된 히브리어로 ‘오르마스다’라고 불렀다. 해마다 정해진 축일에 그것을 흰 말에 싣고 신처럼 이끌고 다녔다. 페르시아 왕이 지극히 장엄한 행렬과 함께 그 말 뒤를 따랐고, 왕국의 귀족들과 수많은 백성이 왕을 따랐다고 크세노폰은 기록하였다.
Πυρομαντεία.
퓌로만테이아, 불점.
Ignis cultus idololatricus apud Ethnicos.
이교도들의 우상 숭배적 불 예배.
Templum Vestæ Romanum.
로마의 베스타 신전.
Vestæ Etymologia.
베스타의 어원.
Ascanii Etymologia.
아스카니우스의 어원.
Vestalium virginum collegium.
베스타 처녀 사제단.
Vestalium virginum electio & disciplina.
베스타 처녀 사제의 선발과 규율.
Persarum & aliarum gentium, in colendo igne superstitio.
페르시아인들과 다른 민족들의 불 숭배 미신.