R3-039-p01 · PDF 459

Vt ergo, & differentias præcipuas somniorum & horum causas complectar, faciam duo prima genera eorum, quæ dormientibus, secundum quietem, offeruntur.

그러므로 꿈의 주요 차이와 그 원인을 함께 포괄하기 위해, 잠든 사람들에게 수면 중 나타나는 것들을 두 가지 기본 종류로 나누겠다.

R3-039-p02 · PDF 459,460

Eorum vni includam φαντάσματα, visa, quæ ex sese natura, vel rectè valens, vel affecta, sua vi, sed aut interno aliquo, aut externo primum irritata incitataque principio, format, adhibito organorum ministerio, quæ in eum sunt vsum fabrefacta, vt neruorum, spirituum, cerebri.

그중 하나에는 자연이 스스로 자기 힘으로 형성하는 판타스마타(φαντάσματα), 곧 환영들을 포함하겠다. 자연이 건강하든 어떤 영향을 받은 상태이든, 먼저 어떤 내적 또는 외적 원리에 자극받고 움직여 형성하는 것들이다. 이때 신경과 정기와 뇌처럼 그 용도를 위해 만들어진 기관들의 작용을 이용한다.

R3-039-p03 · PDF 460

Alteri subiiciam visa omnia, quæ non ex sese, & sua vi gignit fingitve natura, sed accipit præformata, immissaque & indita ab aliis causis.

다른 하나에는 자연이 자기 안에서 자기 힘으로 낳거나 만들어 내는 대신, 다른 원인들이 미리 형성하여 보내고 넣어 준 것을 받아들이는 모든 환영을 포함하겠다.

R3-039-p04 · PDF 460

Prioris generis quædam voco ὀνείρους seu ὀνείρατα, somnia: quædam ἐνύπνια, insomnia. Ὀνείρατα, somnia, aut σημαντικὰ, significantia sunt, & præsagientia, aut ἀσήμαντα significationis expertia, prorsus, ἐνύπνια, quæ ciet natura, quibuscunque impulsa causis Physicis, sine præsensione aliqua, sineque intentione certa.

첫째 종류 가운데 어떤 것들은 오네이로이 또는 오네이라타(ὄνειροι, ὀνείρατα), 곧 꿈이라 부르고, 어떤 것들은 에뉩니아(ἐνύπνια), 곧 헛꿈이라 부른다. 오네이라타, 곧 꿈은 의미를 지니고 앞일을 예고하는 세만티카(σημαντικά)이거나, 의미가 전혀 없는 아세만타(ἀσήμαντα)이다. 후자는 에뉩니아로서, 자연이 어떤 자연적 원인에 밀려 일으키되 아무 예감도 일정한 지향도 없는 것들이다.

R3-039-p05 · PDF 460

Σημαντικὰ rursus, aut θεωρηματικὰ sunt, aut ἀλληγορικὰ, quæ significant aliquid aut sunt cognitionis perceptæ, aut implicata ambagibus. Illa, sine figuris ita speciem euentuum exprimunt, & velut oculis demonstrant, vt in conspectum rei præsentis deducere videantur. Hæc rem picturis adumbrant, aut figurant ænigmatibus.

의미를 지닌 꿈들은 다시 테오레마티카(θεωρηματικά)와 알레고리카(ἀλληγορικά)로 나뉜다. 어떤 뜻을 나타내는 것들 가운데 직접 인식되는 것과 우회적인 표현에 싸인 것이 있다는 말이다. 전자는 비유 없이 사건의 모습을 표현하고 마치 눈앞에 보여 주므로, 현존하는 사물을 직접 보도록 데려가는 듯하다. 후자는 그림으로 사태의 윤곽을 그리거나 수수께끼로 형상화한다.

R3-039-p06 · PDF 460

Antonio Musæ Augusti Medico, ante pugnam ad Philippos, visa sunt in somnis diripi castra Augusti: Et Reginam Galliæ somniasse narrant, Regi Henrico marito oculum effodi, pridie, quam in ludicro certamine equestri, hastæ fragmento oculus illi læsus est, ex quo vulnere aliquanto post periit.

아우구스투스의 의사 안토니우스 무사는 필리피 전투 전에 아우구스투스의 진영이 약탈당하는 꿈을 꾸었다. 또 프랑스 왕비는 남편인 앙리 왕의 눈이 뽑히는 꿈을 꾸었다고 전한다. 바로 다음 날 놀이로 벌어진 마상 경기에서 부러진 창 조각이 왕의 눈을 다치게 했고, 왕은 얼마 뒤 그 상처로 죽었다.

R3-039-p07 · PDF 460

Ἐνύπνια propriè Physica sunt somnia, quæ τῶν παρόντων δηλωτικὰ, καὶ τῶν ἤδη παρεληλυθότων μνημονευτικὰ, i.e. aut res præsentes ostendunt, aut in memoriam reuocant iam præterita, futurorum nihil arguunt indicantve: sed, vel à corporis, vel δυνάμεων ψυχικῶν facultatum animalium vel vtrorumque affectione aliqua, siue intus exorta, siue impressa foris, commouentur cui affectioni & ὀνείρατα φαντασθέντα in cerebro respondent.

에뉩니아는 엄밀히 자연적인 꿈들이다. “현재의 일을 드러내고 이미 지나간 일을 기억하게 하는 것들”이라는 뜻이다. 곧 현재의 사태를 보여 주거나 과거의 일을 기억에 되살릴 뿐, 미래에 관해서는 아무것도 논증하거나 지시하지 않는다. 몸이나 영혼의 능력들(δυνάμεις ψυχικαί), 또는 양쪽의 어떤 상태에 의해 움직인다. 그 상태가 안에서 생겼든 밖에서 새겨졌든, 뇌 속에 형상화된 꿈들은 그 상태에 대응한다.

R3-039-p08 · PDF 460

Nota sunt huius generis somnia crapulosis, cibo onustis, sitientibus, iracundis, amantibus, ægrotis, febrientibus præsertim, aut ad Apoplectica πάθη, mala propensis, vel Epileptica.

이런 종류의 꿈들은 과음한 사람, 과식한 사람, 목마른 사람, 화난 사람, 사랑에 빠진 사람, 병든 사람에게 잘 알려져 있다. 특히 열이 있거나 중풍 또는 간질성 질환에 기울어진 이들에게 그러하다.

R3-039-p09 · PDF 460,461

Ad posterius genus refero, quæ ὁράματα, ὁράσεις, ὄψεις & χρηματισμοὶ, visa, visiones, species & oracula, vocantur. Horum, quæ diuinitus à Deo ipso, aut Dei ministris sanctis Angelis, exhibita esse sanctis Patribus & Prophetis, certum est, &, de quibus, Propheta Ioël inquit, Senes vestri somnia somniabunt, θεόπεμπτα, quasi à Deo insita & immissa: quæ à Diabolo obiiciuntur, δαιμονιόπεμπτα, à dæmone immissa, nominabimus.

둘째 종류에는 호라마타(ὁράματα), 호라세이스(ὁράσεις), 옵세이스(ὄψεις), 크레마티스모이(χρηματισμοί), 곧 보이는 형상, 환시, 현현, 신탁이라고 불리는 것들을 포함한다. 이 가운데 하느님 자신이나 그분의 일꾼인 거룩한 천사들이 성조들과 예언자들에게 신적으로 보여 주었음이 확실한 것들, 예언자 요엘이 “너희 노인들은 꿈을 꾸리라”라고 말한 것들은 테오펨프타(θεόπεμπτα), 곧 하느님이 심고 보내신 것들이라 부르겠다. 악마가 내보이는 것들은 다이모니오펨프타(δαιμονιόπεμπτα), 곧 악령이 보낸 것들이라 부르겠다.

R3-039-p10 · PDF 461

Τὰ θεόπεμπτα, diuinitus immissa, omnia, σημαντικὰ, præsaga sunt: & ex his rursus, θεωρηματικὰ, percepta cognitionis, sunt, quæ explicate, diserteque, & vere monent, de euentibus futuris, aut aliis rebus, quas præsciri prænoscique vult Deus, vt caueantur, declinentur, & auertantur pericula, nocitura priuatim aut publice.

하느님이 보내신 꿈들은 모두 의미를 지니며 앞일을 예고한다. 그중에서도 직접 인식되는 테오레마티카는 미래의 사건이나, 하느님이 미리 알기를 바라시는 다른 일들을 풀어서 분명하고 참되게 알려 준다. 개인이나 공동체를 해칠 위험을 경계하고 피하며 돌이키게 하기 위해서이다.

R3-039-p11 · PDF 461

Sic Ioseph somnio monetur, grauidam esse Mariam virginem, ex Spiritu sancto, & parituram Messiam, & Saluatorem generis humani: item, de secessu in Ægyptum, cum spe tollendi Christi, Herodes grassaretur cædibus horribilibus, in puerulos insontes: deque reditu inde, in Palæstinam post Herodis mortem. Sic Magi somnio iubentur, non ad Herodem sciscitaturum de infante, qui Rex futurus putaretur, sed, alia via, domum reuerti.

이와 같이 요셉은 처녀 마리아가 성령으로 잉태하였으며 메시아이자 인류의 구원자를 낳을 것이라는 말씀을 꿈으로 받는다. 또 헤로데가 그리스도를 없애려는 희망으로 죄 없는 어린아이들을 무섭게 학살할 때 이집트로 피하라는 지시와, 헤로데가 죽은 뒤 그곳에서 팔레스타인으로 돌아오라는 지시도 받는다. 마찬가지로 동방박사들은 왕이 될 것으로 여겨진 아기에 관해 캐물으려는 헤로데에게 돌아가지 말고 다른 길로 자기 집에 돌아가라는 명령을 꿈으로 받는다.

R3-039-p12 · PDF 461

Ἀλληγορικὰ, allegorica seu implicata ambagibus, figurate idem docent, quæ intelligere & interpretari peculiare donum est, & χάρισμα, donum gratuitum, Spiritus sancti, quale tributum Patriarchæ Ioseph, & Danieli prophetæ legimus.

알레고리카, 곧 우회적 표현에 싸인 비유적 꿈들도 같은 것을 상징으로 가르친다. 이것들을 이해하고 해석하는 것은 성령의 특별한 선물이자 카리스마(χάρισμα), 곧 값없이 주시는 은사이다. 성조 요셉과 예언자 다니엘에게 그런 은사가 주어졌다고 우리는 읽는다.

R3-039-p13 · PDF 461

Δαιμονιοπέμπτων, immissorum à Diabolo, duo genera reperiuntur. Vnum μεριμνητικὸν seu αἰτητικὸν, cum sollicitudine & cura quæsitum ac petitum, quo pertinent somnia, quæ, cum anxia ancipitique sollicitudine, quæsita petitaque, &, votis impiis atque idololatricis sacrificiis, tandem impetrata apud Ethnicos, à Diabolo obiiciebantur illis, qui solenniter prius lustrati, horum excipiendorum causa, ad aras, & delubra Idolorum decumbebant. Mentio horum supra facta est, cum de oraculis pertractauimus.

악마가 보내는 다이모니오펨프타에는 두 종류가 있다. 하나는 메림네티콘 또는 아이테티콘(μεριμνητικόν, αἰτητικόν), 곧 염려와 정성을 들여 찾아 구한 것이다. 이교도들이 불안하고 갈피를 잡지 못하는 걱정 속에서 구하고 청하며, 불경한 기원과 우상 숭배의 제사를 통해 마침내 얻어 낸 꿈들이 이에 속한다. 이 꿈을 받으려고 먼저 정해진 정화 의식을 거친 뒤 우상의 제단과 사당에 누운 이들에게 악마가 그것들을 보여 주었다. 위에서 신탁을 논할 때 이를 언급하였다.

R3-039-p14 · PDF 461

Alterum ἀπροσδόκητον, inexpectatum, ex inopinato, & præter spem & expectationem, nec quæsitum, nec captatum, Diaboli procuratione & monitu, nascebatur atque obueniebat. Ex hoc sunt genere Ethnica multa, plura, vel omnia potius Enthusiastarum, Manichæorum, & similium impura & impia somnia.

다른 하나는 아프로스도케톤(ἀπροσδόκητον), 곧 예상하지 못한 것이다. 구하거나 얻으려 하지 않았는데도 뜻밖에 희망과 기대 밖에서, 악마의 주선과 자극으로 생겨나 찾아왔다. 많은 이교도들의 꿈과, 그보다 더 많은 열광주의자들·마니교도들 및 그와 같은 자들의 불결하고 불경한 꿈들, 아니 차라리 그들의 모든 꿈이 이 종류에 속한다.

R3-039-p15 · PDF 462

Vtrorumque autem quædam σημαντικὰ, præsagientia, designant & præmonent aliquid: quædam ἀσήμαντα, significationis expertia, struuntur à Diabolo, ad ludificandos ipsi mancipatos ministros: vt, cum veneficæ somniant, se in cœlum euehi, ad conspectum beatorum Angelorum & hominum adduci: aut versari in ornatis atriis, ac complexu frui amatorum, aut accumbere mensis, quæ refertæ sunt exquisitè paratis epulis: aut expleri sese atque efferri sentiunt falsa læticia, ex fruitione rerum appetitarum.

이 두 종류 가운데 어떤 것들은 의미를 지니고 앞일을 예고하여 무언가를 가리키고 경고한다. 어떤 것들은 아무 의미가 없으며, 악마가 자신에게 예속된 일꾼들을 농락하려고 꾸며 낸다. 이를테면 마녀들이 하늘로 올라가 복된 천사들과 사람들 앞에 이끌려 가는 꿈, 화려하게 꾸민 홀에 머물며 연인의 포옹을 즐기는 꿈, 정교하게 차린 음식이 가득한 식탁 곁에 비스듬히 누워 식사하는 꿈을 꾸는 경우이다. 또는 원하던 것들을 누리면서 거짓 기쁨으로 가득 차 들뜨는 느낌을 받는 경우도 그러하다.

R3-039-p16 · PDF 462

Σημαντικὰ præsagientia, huius generis, siue explicatas habeant species, καὶ ἐναργεῖς, euidentes, siue figuris innexas, καὶ αἰνιγματώδεις, obscuras & implicatas ambagibus, raro vere, plurimum aut ambiguè, perplexeque, & dubiè, aut si vere, cum impietate aliqua, futura designant.

이 종류의 의미 있는 예고적 꿈들은, 그 형상이 풀어 밝혀져 눈에 명백하든(ἐναργεῖς), 상징에 얽혀 수수께끼 같고(αἰνιγματώδεις) 어둡고 우회적이든, 드물게만 미래를 참되게 가리킨다. 대개는 모호하고 복잡하며 의심스럽게 가리키고, 참되게 가리킨다 해도 어떤 불경함을 동반한다.

R3-039-p17 · PDF 462

Pleraque enim à Diabolo nata profectaque somnia, aut falsa sunt, aut ἀμφίβολα, καὶ ἄπορα, ambigua & perplexa, quo, à reliquis præsagientibus, Physicis & diuinis, discrepant.

악마에게서 생겨 나오는 꿈들은 대부분 거짓되거나, 양면적이고 풀기 어려운 것(ἀμφίβολα, ἄπορα), 곧 모호하고 복잡한 것이다. 이 점에서 자연적이거나 신적인 다른 예고적 꿈들과 다르다.

R3-039-p18 · PDF 462

Aspasia Phocensis, quæ primum apud Cyrum iuniorem, postea, apud Artaxerxen fratrem fuit, visa est in somnis moneri, ita demum obortam ex tuberculo oris deformitatem abituram, si detritas illi de sertis Veneris rosas aspergeret. Non fefellit somnii promissum euentus. Sed quid spectatum à Diabolo fuit aliud, nisi vt superstitio confirmaretur?

처음에는 소(小)키루스 곁에 있다가 뒤에는 그의 형제 아르타크세르크세스 곁에 있었던 포카이아의 아스파시아는 꿈에서 이런 말을 들은 듯하였다. 얼굴의 작은 종기 때문에 생긴 흉한 모습은 베누스의 화환에서 떼어 빻은 장미를 그곳에 뿌려야만 사라진다는 것이었다. 결과는 꿈의 약속을 저버리지 않았다. 그러나 악마가 노린 것이 미신을 굳히는 일 말고 무엇이었겠는가?

R3-039-a01 · 원주 · PDF 459

Somniorum duo prima genera.

꿈의 두 기본 종류.

R3-039-a02 · 원주 · PDF 460

Ὀνείρατα duplicia.

꿈의 두 갈래.

R3-039-a03 · 원주 · PDF 460

Reginæ Galliæ somnium.

프랑스 왕비의 꿈.

R3-039-a04 · 원주 · PDF 460

Ἐνύπνια.

헛꿈.

R3-039-a05 · 원주 · PDF 461

Somnia θεόπεμπτα.

하느님이 보내신 꿈들.

R3-039-a06 · 원주 · PDF 461

Somnia δαιμονιόπεμπτα.

악령이 보낸 꿈들.