R1.title

AVGVSTINI NIPHI SVESSANI DE AVGVRIIS LIBRI DVO.

징조론

수에사 출신 아고스티노 니포의 두 권으로 이루어진 징조론

R1.dedication.heading

AVGVSTINI NIPHI MEDICES PHILOSOPHI SVESSANI; LIBRORVM DE AVGVRIIS; AD ILLVSTR. VIRVM GVIDONEM RANGONIVM MAGNANIMVM COMITEM PRAEFATIO.

고귀하고 도량이 큰 귀도 랑고네 백작에게 바치는 서문

수에사 출신 철학자 아고스티노 니포 메디체스가 『징조론』에 붙임

R1.dedication.1

Quanta apud priscos homines inoleuerit uanitas Magnanime Guido, ex ijs, quae de augurijs deque augurandi artibus tradiderunt, non est obscurum intelligere. Cilicum & Pisidarum gens, hisque finitima Pamphilia uolatibus auium, cantibusque declarari res futuras crediderunt. Democritus, Chrysippus, Diogenes Babilonius, Antipater, Possidonius rem probarunt. Romulus Augur optimus Vrbem auspicato condidit. Prisci Reges, Romanique ipsi tantam fidem augurijs praestabant, ut sine auspicijs nullas res prorsus gererent, dicerentque & templa augusta, eademque ab origine auguria quod à Ioue manu sua aucta fuerint atque data. Tiberius Gracchus augurum, & aruspicum disciplinam caeteris diuinationibus anteposuit, quae in Telmesso Cariae urbe claruit. Phryges quoque & Arabes auium significationibus obtemperabant quod etiam effecerunt Vmbri. Plinius insuper in historiae naturalis libris, non modo his fidem praestat, uerum etiam multis exemplis probat. Liuius etiam ubique auguria magnificat, ac ubi opus erat, annotauit. Hesiodus in narratione obsessionis Nini aquilam augurij praesidem bibentem facit. Aristo. omnium philosophorum magister non solum augurijs fidem adhibet, sed ex animalibus multa colligi monet. Vnde libris de animalium historia inquit, gallina etiam discissa, talia suscepto quo loco seminis oua adhaerent, reperta sunt colore luteo tota magnitudine oui perfecta quod pro ostento augures capiunt. Praeterea cum de lacte & colostra loqueretur sed haec ostentis inquit annumeranda potius ducunt, nam & Lemnio illi pecoris domino consulenti, deus amplius incrementum peculij futurum respondet & cum de sternutamento loqueretur signum est inquit, augurale & unum ex spirituum omnium generibus sanctum & sacrum, per quae non modo fidem augurijs tribuere, uerum etiam probare uidetur.

도량이 크신 귀도 백작이여, 옛사람들 사이에 얼마나 큰 허망함이 뿌리내렸는지는 그들이 징조와 징조를 점치는 기술에 관하여 전한 것을 살피면 어렵지 않게 알 수 있습니다. 킬리키아인과 피시디아인, 그리고 그들과 이웃한 팜필리아인들은 새의 비행과 울음이 앞으로 일어날 일을 드러낸다고 믿었습니다. 데모크리토스, 크리시포스, 바빌론의 디오게네스, 안티파트로스, 포시도니오스도 이를 인정했습니다. 뛰어난 점조관이었던 로물루스는 새의 징조를 살펴 로마를 세웠습니다. 옛 왕들과 로마인들 자신은 징조를 어찌나 신뢰했던지 새점을 치지 않고서는 아무 일도 하지 않았으며, 신전들을 ‘아우구스타’라고 부르고, 같은 어원에서 징조를 ‘아우구리아’라고 불렀습니다. 유피테르가 친히 손으로 그것들을 늘려 주고 내려 주었다는 것입니다. 티베리우스 그라쿠스는 점조관과 하루스펙스(내장 점복가)의 학문을 다른 점복보다 높이 평가했습니다. 이 학문은 카리아의 도시 텔메소스에서 이름을 떨쳤습니다. 프리기아인과 아라비아인 역시 새가 나타내는 뜻에 따랐으며, 움브리아인도 그러했습니다. 더구나 플리니우스는 『박물지』에서 이를 신뢰할 뿐 아니라 수많은 사례로 뒷받침합니다. 리비우스도 곳곳에서 징조를 높이 평가하고 필요한 대목마다 기록해 두었습니다. 헤시오도스는 니노스의 포위에 관한 이야기에서 물을 마시는 수리를 징조의 주재자로 내세웁니다. 모든 철학자의 스승인 아리스토텔레스는 징조를 신뢰할 뿐 아니라 동물에게서 많은 것을 알아낼 수 있다고 가르칩니다. 그래서 『동물지』에서 이렇게 말합니다. ‘암탉을 해부했을 때에도, 씨가 되는 알들이 붙어 있는 곳에서, 온통 노랗고 완전한 알만큼 큰 그러한 알들이 발견되었다. 조짐 해석자들은 이를 이변으로 받아들인다.’ 또한 젖과 초유에 관하여 말하면서 ‘사람들은 오히려 이런 일을 이변에 넣어야 한다고 생각한다. 실제로 렘노스에서 그 가축의 주인이 신에게 물었을 때, 신은 그의 재산이 더욱 늘어날 것이라고 대답했다’고 합니다. 재채기에 관해서는 ‘이는 징조를 나타내는 표지이며, 온갖 숨의 종류 가운데 유일하게 거룩하고 신성한 것이다’라고 말합니다. 이런 말들을 보면 그는 징조를 믿었을 뿐 아니라 옳다고 인정한 듯합니다.

R1.dedication.2

Celeberrimi uero augures, qui & fidem auspicijs praestiterunt, & auguria obseruarunt, plurimi fuerunt inter quos Deiotarus Siciliae Rex qui (ut Cicero inquit) nihil unquam nisi auspicato gessit. Tisamenus Antiochi filius adeo auguriorum facultatem percalluit, ut apud Delphos oracula redderet. Leucadius celeberrimus aruspex, qui Hypponuchus nomine dicebatur, auguria apud graecos obseruauit; Vettius in augurandi disciplina nobilissimus fuit, hic enim ut scribit Varro in libris antiquitatum affirmauit futurum Romani Imperij terminum post .M.CC. annos. Theocritus augur fuit praestantissimus, qui authoritate augurandi omnibus sui temporis auguribus anteibat. Vmbritius tantam augurijs fidem tribuit, ut ipsa esse deorum uerba assereret. Tyburnus Amphiarai filius adeo augurijs adhaesit, ut Tyburtes non alio nomine quam à Tyburno dici uoluerint. Amphiaraus Oiclei filius augur fuit graecus, quem cum Adrastus Rex in bellum contra Thebas uellet ducere, recusauit, & ne cogeretur, sese occulit, quod praeuideret ibidem se periturum. Tiresias Thebanorum Rex non modo augurijs fidem praestitit: uerum etiam auguristicae artis inuentorem fuisse memoriae proditum est. Tages uero primus omnium auspicij disciplinam dedit. Hi sunt homines, qui uanitatibus auguriorum adhaeserunt.

한편 새점을 믿고 징조를 관찰한 유명한 조짐 해석자는 매우 많았습니다. 그 가운데 시칠리아의 왕 데이오타로스는 키케로의 말에 따르면 새의 징조를 살피지 않고서는 결코 아무 일도 하지 않았습니다. 안티오코스의 아들 티사메노스는 징조를 읽는 능력에 대단히 숙달되어 델포이에서 신탁을 내놓았습니다. 히포누코스라는 이름으로 불린, 레우카스 출신의 매우 유명한 하루스펙스는 그리스인들 사이에서 징조를 관찰했습니다. 베티우스는 징조를 점치는 학문으로 크게 이름을 떨쳤습니다. 바로가 『고대사』에 기록했듯이 그는 로마 제국의 종말이 1,200년 뒤에 올 것이라고 단언했습니다. 테오크리토스는 대단히 뛰어난 조짐 해석자로서, 징조 해석의 권위에서는 동시대의 모든 조짐 해석자를 앞섰습니다. 움브리티우스는 징조를 어찌나 신뢰했던지 그것이 신들의 말이라고 주장했습니다. 암피아라오스의 아들 티부르누스는 징조에 그토록 매달렸기에 티부르 사람들은 자신들의 이름을 다른 누구에게서도 아닌 티부르누스에게서 따오기를 원했습니다. 오이클레스의 아들 암피아라오스는 그리스의 조짐 해석자였습니다. 아드라스토스 왕이 테바이를 치는 전쟁에 그를 데려가려 하자 그는 거절했고, 억지로 끌려가지 않으려고 몸을 숨겼습니다. 그곳에서 자신이 죽으리라는 것을 미리 보았기 때문입니다. 테바이인들의 왕 테이레시아스는 징조를 믿었을 뿐 아니라 징조를 해석하는 기술의 창시자였다고도 전해집니다. 타게스는 모든 사람 가운데 맨 먼저 새점의 학문을 전했습니다. 이들이 바로 징조의 허망함에 매달린 사람들입니다.

R1.dedication.3

Ne igitur huiusmodi prisci homines prophanis sint errandi occasio, de augurijs duos libros struendos esse putauimus. Primum in quo uanitates omnes, quas tradiderunt, enarrabimus. Secundum autem in quo & opiniones, & causas, quibus huiusmodi uanitatibus fidem tribuerunt, reprobabimus, exponemusque & quibus augurijs fides sit praestanda, & usque quo augurandum sit. Verum cum aliquid publicatur, primario uiro dicatum non parum authoritatis capiat, Ad te Guido Illustris Studiosorum uirorum fautor praecipuus atque tuorum parium similiumque iubar splendidissimum librum hunc scribimus, ut intelligas quibus augurijs fides sit praestanda, quibus autem non, insuper quid de eis philosophi, quidue sanctissimi uiri senserint. Virtus .n. tua declarauit non modo grato animo labores nostros uerum etiam summo desyderio te esse suscepturum. Accipe igitur libellum, quem si a te commendatum sensero, ad maiora munera accingar. Vale.

그러므로 이런 옛사람들이 세속 사람들을 잘못으로 이끄는 계기가 되지 않도록, 우리는 징조에 관한 책을 두 권으로 엮어야겠다고 생각했습니다. 첫째 권에서는 그들이 전한 허망한 것들을 모두 설명할 것입니다. 둘째 권에서는 그들이 그런 허망한 것들을 믿게 된 견해와 원인을 논박하고, 어떤 징조를 믿어야 하며 어디까지 징조를 헤아려야 하는지를 밝힐 것입니다. 그런데 저술은 세상에 나올 때 명망 높은 이에게 바쳐지면 적지 않은 권위를 얻습니다. 이에 학자들의 으뜸가는 후원자이자 동료와 동배들 가운데 가장 눈부시게 빛나는 고귀한 귀도 백작께 이 책을 바칩니다. 어떤 징조를 믿어야 하고 어떤 징조는 믿지 말아야 하는지, 더 나아가 철학자들과 지극히 거룩한 이들이 징조에 관하여 어떻게 생각했는지를 아시게 하려는 것입니다. 백작의 덕은, 우리의 노고를 고마운 마음으로 받아들이실 뿐 아니라 더없이 큰 열망으로 맞아들이실 것임을 보여 주었습니다. 그러니 이 작은 책을 받아 주십시오. 백작께서 이를 좋게 여기신다는 것을 알게 된다면, 저는 더욱 큰 과업에 나설 것입니다. 평안하시기를 빕니다.