De rebus auguralibus, quae proprijs naturis ferunt augurium hominibus secundum historicos.
Post haec de rebus disserendum est quae suis naturis bona, ual mala auguria hominibus ferunt, quorum authores fuerunt, Cras, Orpheus, Amphiaraus, Tyresias Thebanus, Amphiction, qui primus etiam & ostenta, & somnia interpretatus est, nec omnia quae dicuntur; enarrare intendo, cum sint innumera, sed quaedam duntaxat pro exemplis; cum nostra intentio non sit haec probare, sed potius refutare.
이제 자기 본성에 따라 사람에게 길하거나 흉한 징조를 가져오는 사물들을 논해야 한다. 이를 전한 사람들로는 카라스, 오르페우스, 암피아라오스, 테베의 테이레시아스, 그리고 이변과 꿈도 처음으로 풀이했다는 암피크티온이 있다. 전해지는 이야기가 셀 수 없이 많으므로 그 모두를 서술하려는 것은 아니며, 몇 가지만 예로 들려 한다. 우리의 의도는 그것들을 입증하는 데 있지 않고 오히려 논박하는 데 있기 때문이다.
Illud tamen praesciendum est, Romanos tantam fidem auspicijs tribuisse, ut nec magistratus constituerent, nisi auspicijs monentibus, & propterea ut Messala tradit, magistratus alij minores, alij maiores habebantur, quod minores minoribus; maiores maioribus auspicijs crearentur, quod Gellius exponit libro.xiii. capite.xiiii. Festus Pompeius scribit, quinque genera signorum obseruasse augures, ex coelo, ex auibus, ex bipedibus, ex quadripedibus, ex diris, ex auibus illas appellabant funebres, quae in augurijs aliquid fieri prohibebant, oscinin augurium a cantu auium, oscines aues auspicium ore facientes, superuaaneam dicebant auem, quae ex summo acumine uocem emittebat.
다만 먼저 알아 둘 것은, 로마인들이 점조를 대단히 신뢰하여 징조의 지시가 없이는 관직자조차 임명하지 않았다는 사실이다. 메살라의 전언에 따르면 관직자를 하급과 상급으로 나눈 것도 이 때문이다. 하급자는 작은 점조에 따라, 상급자는 큰 점조에 따라 선출되었다. 겔리우스는 제13권 제14장에서 이를 설명한다. 페스투스 폼페이우스는 점조관들이 하늘에서 오는 것, 새에게서 오는 것, 두 발 달린 동물에게서 오는 것, 네 발 달린 동물에게서 오는 것, 불길한 이변에서 오는 것이라는 다섯 부류의 표지를 관찰했다고 기록한다. 새 가운데 점조에서 어떤 일을 하지 못하게 하는 새는 ‘장례의 새’라 불렀다. 새의 울음으로 보는 점조는 ‘오스키닌’이라 했고, 울음으로 징조를 나타내는 새는 ‘오스키네스’라 했다. 가장 높은 꼭대기에서 소리를 내는 새는 ‘수페르바아네아’라 불렀다.
De auibus itaque tradidit Arist. libris de animalibus Vulturis augurales esse nam (ut Plinius inquit libro.x. capite.vi.) triduo, aut biduo uolare eos ante, ubi cadauera futura sunt; experientia probatum est, quod in excidio Troianorum ita fuisse meminit. Ari. in augurijs, uulture plurimum utebantur Romani, quia Romulo, in condenda urbe.xii. apparuerunt, uel quia (ut Herodotus) uultur nemini nocet animali, quia nisi cadauera comedit.
새에 관해서는 아리스토텔레스가 동물에 관한 저술에서 독수리가 징조를 나타내는 새라고 전했다. 플리니우스가 제10권 제6장에서 말하듯, 독수리들은 앞으로 시체가 생길 장소에 사흘이나 이틀 먼저 날아다니며, 이것은 경험으로 확인되었다고 한다. 아리스토텔레스는 트로이인들이 멸망할 때에도 그러했다고 언급한다. 로마인들은 점조에 독수리를 아주 많이 썼다. 로물루스가 도시를 세울 때 열두 마리가 나타났기 때문이기도 하고, 헤로도토스의 말처럼 독수리는 오직 시체만 먹으므로 어떤 동물도 해치지 않기 때문이기도 하다.